بررسی ساختار عاملی، اعتبار و روایی نسخه ی فارسی پرسش نامه‌ی نظم جویی شناختی هیجان- فرم کودکان

نویسندگان

1 استادیار گروه روان شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 کارشناس ارشد روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه تربیت معلم تهران

doi
10.22038/jfmh.2013.942
چکیده

هدف این پژوهش، تهیه‌ی نسخه‌ی فارسی پرسش‌نامه‌ی نظم‌جویی شناختی هیجان- فرم کودکان (CERQ-K-P) و بررسی ساختار عاملی، اعتبار و روایی آن در جامعه‌ی کودکان ایرانی بود. روش‌کار: نسخه‌ی انگلیسی CERQ-K پس از آماده‌سازی با روش ترجمه‌ی مضاعف بر روی 531 نفر (258 نفر پسر و 273 نفر دختر) از دانش‌آموزان پایه‌های سوم، چهارم و پنجم ابتدایی شهر مشهد در سال تحصیلی 90-1389 اجرا و اعتبار نسخه‌ی CERQ-K-P از طریق همسانی درونی و همبستگی‌های مجموعه‌ی ماده بررسی گردید. ساختار عاملی مقیاس با هر دو شیوه‌ی تحلیل عاملی تاییدی و تحلیل مولفه‌ی اصلی با استفاده از چرخش واریماکس ارزیابی و روایی پرسش‌نامه‌ی مذکور، از طریق همبستگی بین خرده‌مقیاس‌ها و روایی ملاکی بررسی گردید. یافته ‌ها: ضرایب آلفای کرونباخ برای تمام خرده‌مقیاس‌ها و کل مقیاس در هر دو جنس و کل شرکت‌کنندگان از نظر روان‌سنجی، مطلوب بوده و دامنه‌ی اکثر همبستگی‌های مجموعه‌ی ماده بیشتر از 4/0 بود. بررسی ساختار عاملی این پرسش‌نامه با استفاده از روش تحلیل عامل اکتشافی از الگوی 9 عاملی اصلی CERQ-K حمایت کرد که 68 درصد واریانس را تبیین می‌کرد. نتایج تحلیل عاملی تاییدی نیز حاکی از برازش مطلوب و قابل قبول ماده‌ها بود. به علاوه، الگوی ضرایب همبستگی بین خرده‌مقیاس‌ها و روایی ملاکی هم‌زمان پرسش‌نامه، با مقیاس اضطراب چندبعدی کودکان و مقیاس افسردگی کودکان، بیانگر روایی خوب این مقیاس بود. نتیجه ‌گیری: نسخه‌ی فارسی پرسش‌نامه‌ی نظم‌جویی شناختی هیجان فرم کودکان در جامعه‌ی ایران اعتبار و روایی خوبی دارد و ابزار مناسبی جهت فرآیندهای غربالگری، تشخیص و درمان مشکلات مختلف هیجانی در موقعیت‌های بالینی و پژوهشی می‌باشد.