ماهیت و آثار معاملات افست در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه

doi
10.30497/law.2013.1463
چکیده

رواج روزافزون معاملات متقابل، به‌ویژه قراردادهای افست در عرصه تجارت بین‌الملل، در حالی است که آشنایی ناکافی با این‌گونه معاملات در حقوق ایران سبب شده اشخاص حقیقی و حقوقی از بخشی مهم از تعاملات اقتصادی جهانی محروم بمانند. در این پژوهش با بررسی مفهوم، اقسام و ماهیت قرارداد افست، تلاش شده است تا جایگاه و آثار حقوقی آن در چارچوب حقوق ایران و فقه امامیه تبیین گردد. در معاملات افست، خریدار کالایی را از فروشنده خریداری می‌کند و فروشنده در مقابل متعهد می‌شود که کالا یا خدماتی را از کشور خریدار تهیه کرده یا معادل ارزش قرارداد، از او خرید نماید. بر اساس نوع ارتباط تعهدات فروشنده با قرارداد اصلی، این معاملات به دو نوع مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شوند. نوآوری این پژوهش در ارائه تحلیل حقوقی و فقهی از ماهیت یکی از پیچیده‌ترین انواع تجارت متقابل است که می‌تواند در قالب‌هایی همچون اجاره اشخاص، عقود مختلط، قرارداد خصوصی، بیع عهدی و بیع کلی فی‌الذمه مورد بررسی قرار گیرد. از منظر آثار نیز مباحثی چون تعلیق در تملیک مبیع، قبض ثمن حین العقد، ضمانت اجرای تخلف از تعهدات و فروش پیش از موعد مطرح شده است که بخشی از آن‌ها در این مقاله و تفصیل آن‌ها در پژوهش کامل‌ترِ پایان‌نامه مرتبط بررسی گردیده است.