تخمین ویژگی‌های مکانیکی ماسه‌سنگ ها با استفاده از آزمایش سرعت موج و چکش‌اشمیت

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

doi
10.22084/nfag.2018.16623.1322
چکیده

مقاومت فشاری تک­محوری، مدول­الاستیسیته و مقاومت کششی برزیلی از جمله ویژگی­های مهم سنگ­ها هستند که به­طور گسترده­ای در مهندسی سنگ مورد استفاده قرار می­گیرند. تعیین این ویژگی­ها در آزمایشگاه یک فرآیند زمان­بر، مشکل و پرهزینه است. لذا در این مطالعه سعی شده است که روابط تجربی برای تخمین ویژگی­های مکانیکی ماسه­سنگ­ها با استفاده از سرعت سیر موج و چکش­اشمیت به عنوان دو آزمایش غیرمخرب و ساده توسعه داده شود. به همین منظور تعداد 30 بلوک سنگی از نقاط مختلف سازند قرمز بالایی در غرب قم جمع­آوری شده و پس از انجام عملیات مغزه­گیری مورد آزمایش قرار گرفته­اند. این آزمایش­ها شامل تعیین سرعت موج، عدد سختی اشمیت، مقاومت فشاری تک­محوری، مدول­الاستیسیته و مقاومت کششی برزیلی می­باشد. با استفاده از آنالیز رگرسیون خطی، بهترین روابط تجربی بین ویژگی­های مکانیکی و سرعت موج یا عدد سختی چکش­اشمیت پیشنهاد شده است. به منظور اعتبارسنجی روابط تجربی، آزمون t و F انجام شده است که نتایج صحت و اعتبار این روابط را تأیید می­کند. هم­چنین، مقایسه بین نتایج نشان می­دهد که سرعت موج در مقایسه با عدد سختی چکش اشمیت قابلیت بیش­تری برای پیش­بینی ویژگی­های مکانیکی ماسه­سنگ­های مورد مطالعه دارد.