فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرسش از چیستی قواعد و قوانین حاکم بر تنظیم و هماهنگی روابط جمعی انسان‌ها، از مهم‌ترین دغدغه‌های اندیشمندان در تاریخ تفکر بشری بوده است. در پاسخ به این پرسش که قواعد تنظیم‌کننده روابط اجتماعی ــ که از آن‌ها به عنوان علم حقوق یاد می‌شود ــ چه ماهیتی دارند، دیدگاه این نوشتار بر اعتباری بودن حقوق تأکید دارد. ازاین‌رو، در آغاز مقاله تعاریف گوناگون امر اعتباری بررسی می‌شود تا معنای مرتبط با حوزه حقوق از سایر معانی مشابه متمایز گردد. سپس چیستی حقوق و عناصر سازنده آن مورد تحلیل قرار گرفته و با تکیه بر دیدگاه علامه طباطبایی(ره) درباره اعتبارات، نحوه شکل‌گیری حقوق در پرتو «بنای عقلاء» تبیین می‌شود. در ادامه، با توجه به نقش عنصر «فرهنگ» در فرایند شکل‌گیری حقوق و تعامل آن با بنای عقلاء، مدلی برای توضیح ارتباط میان حقوق، فرهنگ و اجتماع ارائه می‌گردد و این تعامل به تفصیل تحلیل می‌شود. در ضمن این بررسی، جایگاه اعتبارات وحیانی شارع و تأثیر آن بر اعتبار شخصی، بنای عقلاء و پیوند میان فرهنگ و حقوق نیز روشن می‌شود.