فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در جهان امروز، توسعه علوم و پیشرفت فناوری با شتابی لحظه‌ای رخ می‌دهد و این فرایند نیازهای نو و متغیری را پیش روی بشر قرار می‌دهد. برای پاسخ‌گویی به این نیازها، ناگزیر باید کارکردهای تازه‌ای برای قواعد و نظریه‌های حقوقی در چارچوب مبانی و منابع حقوق اسلامی جست‌وجو کرد. فلسفه حقوق اسلامی، مصلحت را ظرفیتی پویا می‌داند که می‌تواند در مهندسی نظام حقوقی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کند. دستاورد مصلحت در تأمین منافع دنیوی و اخروی، سبب گشوده شدن افق‌های جدیدی در تشخیص اولویت‌ها و حتی در فرآیند تشریع احکام در حقوق اسلامی شده است. این نوشتار با نگاهی اجمالی به دیدگاه‌های مختلف درباره مصلحت در حقوق اسلامی، ضمن تبیین قلمرو آن در فقه امامیه و فقه اهل سنت، به نقش کاربردی مصلحت در دنیای معاصر می‌پردازد؛ جایی که مسائل نوظهور، نیاز به اجتهاد را برانگیخته‌اند و در عین حال، نگرانی از سکولاریزه شدن فقه و افتادن آن در ورطه اباحه‌گری، محدودیتی جدی برای مصلحت و مصلحت‌اندیشی به شمار می‌آید.