تعیین غلظت فلزات سنگین (Cu، Pb، Zn) در ریشه گیاه درمنه (Artemisia sp.) در اراضی طبیعی اطراف معدن مس دره زرشک، تفت، یزد
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران
2 استادیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران
3 دانشیار گروه احیا مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران
4 کارشناس ارشد HSE، طرح معادن مس تفت، شرکت ملی صنایع مس ایران
5 استادیار گروه مهندسی علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران
6 پژوهشگر محیط زیست، امور تحقیق و توسعه، مجتمع مس سرچشمه
doi
10.22059/jne.2016.58633چکیده
به علت مشکلات محیط زیستی ناشی از فعالیت های معدن کاری مطالعه و بررسی آلاینده های حاصل از چنین فعالیت هایی از جمله فلزات سنگین در مناطق بهره برداری از معادن ضروری به نظر می رسد. تحقیق حاضر با هدف تعیین غلظت فلزات سنگین مس، سرب و روی در ریشه دو گونه از گیاه درمنه شامل درمنه کوهی (Artemisia aucheri) و درمنه دشتی (Artemisia sieberi) در اراضی طبیعی اطراف معدن مس دره زرشک بدون در نظر گرفتن نقش سایر معادن منطقه انجام شد. به همین منظور منطقه مطالعاتی بر اساس عواملی که مهم ترین آن ها جهت باد غالب و فاصله از معدن بود به 10 بخش تفکیک شده و با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی تعداد 10 نمونه درمنه و 3 نمونه خاک سطحی از هر منطقه برداشت شد. مقدار فلزات مورد نظر در نمونه ها بعد از هضم اسیدی با استفاده از دستگاه ICP-OES اندازه گیری شد. بر اساس نتایج به دست آمده میانگین غلظت فلزات مس، سرب و روی در ریشه گیاه درمنه در کل منطقه به ترتیب شامل 20/9، 65/1 و 30/22 بود. حداکثر غلظت مس، سرب و روی به ترتیب در روستای حسن آباد، معدن و روستای بیشه مشاهده شد. حداقل غلظت برای مس در بالادست تغلیظ و برای سرب و روی در روستای دره گازه دیده شد. بین غلظت فلزات در تمام مناطق اختلاف معنی دار (05/0> p) وجود داشت و به طور کلی با افزایش فاصله از معدن کاهش در غلظت فلزات مشاهده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان دهنده وجود همبستگی معنی دار (01/0> p) بین غلظت مس و سرب در خاک و ریشه گیاه بود. پس از مقایسه غلظت ها با مقادیر طبیعی و بحرانی مشخص شد که غلظت های موجود در محدوده طبیعی برای گیاهان قرار دارند.