گونهشناسی سفال آشورنو و بازخوانی آن در غرب و شمالغرب ایران
نویسندگان
1 دکترای باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران (نویسندۀ مسئول).
doi
10.22084/nb.2023.27987.2604چکیده
امپراتوری آشورنو، یکی از مهمترین قدرتهای هزارۀ اول پیشازمیلاد در خاورمیانه باستان بود. یکی از شناختهشدهترین دادههای باستانشناسی امپراتوری آشور نو، سفالهای این دوره است. براساس مطالعات انجامشده، سفالهای آشورنو در دو فرم اصلی سفال استاندارد و سفال کاخ طبقهبندی میشود. سفالهای شاخص آشورنو از نظر فرم و کارکرد دارای خصوصیات مختص به خود است که آنرا از سفالهای ادوار قبل و بعداز آن متمایز میکند؛ این خصوصیات در هر منطقه از قلمرو گستردۀ امپراتوری دارای ویژگیهای خاصی است، بهطوریکه سفالهای شاخص امپراتوری در قلمروی مرکزی با سفالهای محلی درهمآمیخته و گونهای منحصر ایجاد میکند که با سفالهای بومی متفاوت بوده و ارتباط گوݣݣنهشناسی مشخصی با سفال امپراتوری دارد؛ این آمیختگی سفال شاخص آشورنو با سفالهای محلی این امکان را برای پژوهشگر ایجاد میکند تا بتواند درک درستی از حضور آشوریان در سراسر قلمرو امپراتوری داشته باشند. شناخت شاخصهای سفال آشورنو در غرب و شماݣݣلغرب ایران مسأله اصلی این پژوهش میباشد؛ در این راستا، سفالهای آشورنو در مناطق غربی، مرکزی و شرقی امپراتوری بهصورت کتابخانهای مورد مطالعه قرار خواهد گرفت و با گونههای سفالی محوطههای عصر آهن در غرب و شمالغرب ایران مورد مقایسه قرار میگیرند تا به این پرسشها پاسخدهند که، سفال آشور نو در غرب و شمالغرب ایران دارای چه شاخصهایی است؟ سفال آشورنو در غرب و شمالغرب ایران در چه گونههایی بهدست آمده است؟ نتایج نشان میدهد که، سفال استاندارد آشورنو در مناطق غربی، مرکزی و شرقی شناسایی شده و سفال کاخ در مناطق شرقی بهدست نیامده است؛ گونهشناسی و مقایسۀ سفالهای استاندارد آشورنو نشان میدهد که، این گونۀ سفالی در غرب و شمالغرب ایران وجود دارد؛ از آنجا که شناخت سفالهای آشور نو برای پژوهشگران عصر آهن در غرب و شمالغرب ایران دارای اهمیت بنیادین است. در این پژوهش الگوی گونهشناسی منظم و جامع از سفالهای رایج و شاخص آشورنو تدوین گردیده است.
