اثربخشی آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی ـ رفتاری بر خودشیفتگی و زورگویی دانش‌آموزان زورگو

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، یاسوج، ایران.

2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، یاسوج، ایران

3 دانشجوی دکترای روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یاسوج، یاسوج، ایران.

doi
10.22038/mjms.2021.19839
چکیده

مقدمه: زورگویی آسیب‌های روانی، هیجانی و ارتباطی فراوانی را برای دانش‌آموزان ایجاد می‌کند. بر همین اساس مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی - رفتاری بر خودشیفتگی و زورگویی دانش‌آموزان زورگو انجام شد.روش کار:  این پژوهش، به روش نیمه‌آزمایشی و با طرح پیش­آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه انجام گرفت. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان زورگو مشغول به تحصیل در دوره اول متوسطه در شهرستان سامان استان چهارمحال و بختیاری در سال تحصیلی 98-1397 بود. در این پژوهش تعداد 40 دانش‌آموز زورگو با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه قرار گرفتند (در هر گروه 20 دانش‌آموز). دانش‌آموزان گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای در طول دو ماه تحت آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی - رفتاری قرار گرفتند. در این پژوهش از مقیاس قلدری ایلی‌نویز و خودشیفتگی استفاده شد. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر با استفاده از نرم‌افزار آماری 23SPSS تجزیه و تحلیل شد.نتایج: نتایج نشان داد که آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری بر خودشیفتگی (001/0p<) و زورگویی  (001/0p<) دانش‌آموزان زورگو تاثیر معنادار داشته است. اندازه اثر نشان داد که به ترتیب 67 و 72 درصد واریانس متغیرهای خودشیفتگی و زورگویی توسط ارائه مداخله حاضر تبیین می‌شود.نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که آموزش مدیریت خشم مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری با تمرکز بر مهارتهای مدیریت خشم، راهکارهای عملی مدیریت خشم و خودآموزی شناختی می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش خودشیفتگی و زورگویی دانش‌آموزان زورگو مورد استفاده گیرد.