مطالعه آزمایشگاهی برای تعیین ضریب انبساط حرارتی سنگ

نویسندگان

1 گروه مهندسی معدن دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین

2 گروه مهندسی معدن دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین

doi
10.22084/nfag.2018.16352.1310
چکیده

خاصیت حرارتی به معنای پاسخ ماده به اعمال حرارت می­باشد. وقتی که یک ماده جامد، مقداری انرژی (در فرم حرارت) را جذب می­کند درجه حرارت جسم و به دنبال آن ابعادش افزایش می­یابد. انرژی ممکن است به مناطق خنک­تر نمونه منتقل شود و حتی موجب ذوب شدن نمونه شود. ساز وکار انتقال گرما در سنگ­ها بسیار پیچیده است. سنگ­ها از کانی­هایی با ترکیبات شیمیایی و درجات کریستالیزه شدگی مختلفی تشکیل شده­اند؛ بنابراین خواص حرارتی سنگ­ها نه تنها به فشار و دما ، بلکه به ترکیبات کانی­شناسی، ساختار و هندسه حفرات، اندازه ذرات و شکل ترک­ها نیز بستگی دارد. ظرفیت گرمایی، رسانایی حرارتی، انتشار حرارتی و انبساط حرارتی اصلی­ترین خواص حرارتی سنگ­ها می­باشند که در مدل­سازی عددی با در نظر گرفتن اثر درجه حرارت مانند مدل­سازی چاه­های نفت، مخازن ذخیره­سازی گاز، محل دفن زباله­های هسته­ای و معادن عمیق کاربرد دارد. در این پژوهش دستگاهی برای تعیین یکی از این خواص که ضریب انبساط حرارتی می­باشد ساخته شده است. برای بررسی کارایی دستگاه این ضریب در سنگ­های ماسه­سنگ، آندزیت، توف سبز کرج و سنگ­آهک تعیین شده است. نتایج این تحقیق نشان می­دهد که نتایج حاصله با نتایج آزمایشگاهی این نوع سنگ­ها که در کتاب­ها موجود است تطابق دارد.