آزادسازی فلزات سنگین از اجزای مختلف رسوبات غنی‌شده در ستون آبشویی

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا

2 استادیار گروه علوم خاک، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22059/jne.2015.56926
چکیده

سنجش فراهمی و تحرک فلزات سنگین به‌منظور فهم رفتار این فلزات در رسوبات و جلوگیری از پتانسیل خطرات زیست‌محیطی آن‏ها ضروری است. آزمایش ستون آبشویی روی چهار نمونه رسوب با ویژگی‏های فیزیکی و شیمیایی متفاوت غنی‌شده با نمک فلزات روی، کادمیوم، نیکل، مس و سرب برای تعیین میزان تحرک و چگونگی توزیع فلزات انجام شد. نتایج عصاره‏گیری متوالی رسوبات غنی‌شده نشان داد که جزء عمدۀ روی، نیکل و مس در جزء باقی‌مانده و اجزای عمدۀ کادمیوم، جزء تبادلی و معدنی است. دربارۀ سرب در رسوبات غنی‌شده جزء باقی‌مانده و معدنی بیشترین سهم را داشت. در رسوب 1 آب مقطر توانسته کادمیوم، روی و نیکل بیشتری را نسبت به مس و سرب متحرک سازد. در رسوبات رسی 3 و 4 آب مقطر سرب و مس بیشتری نسبت به کادمیوم، روی و نیکل متحرک ساخت. مس و سرب کمتر تحت تأثیر نوسانات pH آب منفذی قرار گرفتند. آزاد‌سازی مس و سرب در رسوب 4 از جزء آلی معنا‏دار بود. بر اساس درصد نسبی در جزء تبادلی در رسوب 1 غنی‏شده ترتیب تحرک فلزات قبل و بعد از آبشویی به‌صورت زیر بود که Cu<Pb<Zn = Ni<Cd، که نشان‌دهندۀ امکان تحرک کادمیوم در pH های اسیدی است. در بین ویژگی‏های رسوبات pH در آب منفذی، به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر کلیۀ فرایندهای شیمیایی و به‌دنبال آن بر رفتار فلزات سنگین در رسوبات تأثیر‌گذار است. روش غنی‌سازی و آبشویی روشی مناسب برای ارزیابی خطرات زیست‌محیطی فلزات سنگین است.