پهنه بندی ماهانۀ میزان آلودگی هوا و بررسی نحوۀ ارتباط آن با عوامل اقلیمی (مطالعۀ موردی: شهر مشهد)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه ژئومورفولوژی و اقلیمشناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، سبزوار، توحیدشهر، دانشگاه حکیم سبزواری، دانشکدۀ جغرافیا و علوم محیطی، گروه جغرافیا
2 کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری
3 کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری
4 آموزگار منطقۀ 4 تهران
doi
10.22059/jne.2015.56927چکیده
گسترش شهرنشینی و رشد جمعیت و نیز زائرپذیر بودن برخی شهرها، زمینۀ استفادۀ بیش از حد از وسایل نقلیه و بهتبع افزایش آلودگی را فراهم میآورد. بنابراین، با توجه به اهمیت تأثیر آلودگی هوا بر سلامت انسان، در این پژوهش میزان آلودگی هوا از نظر 10PM با استفاده از شاخص استاندارد آلودگی هوا (PSI[1]) و روش وزندهی معکوس فاصله ([2]IDW) در شهر مشهد پهنهبندی شده است. از طرفی پارامترهای اقلیمی نظیر سرعت باد، جهت باد و میزان بارش نیز تحلیل شده است. با مقایسه و همپوشانی آنها در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی ([3]GIS) و نیز بررسی میزان ارتباط بین عوامل اقلیمی و شاخص PSI از طریق همبستگی پیرسون، تأثیر عوامل اقلیمی بر کاهش آلودگی هوا تا حدی مشهود است بهطوریکه در ماه فروردین بهدلیل وجود بارشهای بهاره از میزان آلودگی هوا کاسته شده و در ماههای دی و بهمن بهدلیل وارونگی هوا و برخورداری از بارش کمتر، میزان آلودگی هوا نسبت به ماههای گرم سال افزایش یافته است. علاوه بر این، عامل جهت باد بیشترین تأثیر را در کاهش آلودگی هوا داشته و در ماههای فروردین و آذر، بیشترین ارتباط بین آنها (بهترتیب 902/0- r =،014/0 p = و 817/0-r =،04/0 p =) به چشم میخورد. در بیشتر ماهها، بیشترین آلودگی هوا در اطراف ایستگاههای صدف، لشگر و نخریسی در مرکز شهر با داشتن ترافیک بیشتر و نیز میزان بارش و سرعت باد کمتر و جهت باد موافق مشهود است. [1]. Pollutant Standard Index [2]. Inverse Distance Weighting [3]. Geographic Information System