بررسی و تحلیل مضمون و درونمایه در ترانههای عاشقانۀ محلی ایرانی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی زنجان
2
3
doi
چکیده
ترانه اصطلاحی عام است که به انواع قالبهای شعری ملحون یا همراه موسیقی بهویژه فهلویات، دوبیتی، رباعی و تصنیف گفته میشود. بومی سرودهها شامل انواعی چون گرایلی در آذربایجان، گورانی در کردستان و کرمانشاه، شربه در جنوب، شرفشاهی در گیلان، سه خشتی در قوچان و دیهو در بشاگرد هستند که در این تحقیق نمونههایی از آنها ذکر شده است. در این جستار به شیوه توصیفی-تحلیلی مضامین ترانههای عاشقانه بررسی و طبقهبندی شدهاند. جامعۀ آماری نیز کتابهای پراکندۀ ترانههای بومی و آثار ضبطشدۀ موسیقی آوازخوانان ایرانی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که وابستگی به معشوق بیشترین نمود را در بین این ترانهها دارد. زبان آنها ساده و عامیانه است و از آن جایی که با کار و تلاش مردمی سادهزیست ارتباط دارند، در آنها کمتر به خیالپردازی توجه شده است، بیشتر این ترانهها با سازهای موسیقی همراه میشوند. نتیجه این که ترانهسرایان با آوردن مضامین متعددی همچون شکایت از دوری یار، سختی راه عشق، مخالفت بزرگان در وصلت دو یار، بوسهخواهی، وفاداری، وصف زیبایی معشوق، توجهطلبی و آرزوی وصال درصدد نشان دادن درونمایههای بیان حضور در محضر یار با زیرلایههای آرزو یا دوام آن و شکایت از فراق و هجران با زیرلایههای ترس از اتفاق افتادن آن و دعا برای رفعش بودهاند.
