فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فلزات سنگین جزء آلاینده‏های روز‏افزون محیط‏ زیست محسوب می‏شوند. این آلاینده‏ها به‌راحتی توسط گیاهان جذب ‌و به‌منزلۀ عوامل قوی تنش‏زا برای متابولیسم گیاه قلمداد می‏شوند. فلزات سنگین از طریق رقابت با عناصر مغذی تأثیر بسزایی در توزیع آنها در گیاه دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر سطوح افزایشی آلودگی کروم (VI)، کادمیوم و سرب بر ایجاد عدم تعادل در وضعیت عناصر مغذی در برگ و ساقه/شاخه دو گونه از صنوبر (تبریزی و سپیدار) بود. آزمایش به‏صورت کاشت نهال‏های صنوبر در گلدان‏های حاوی خاک آلوده به هر یک از فلزات سنگین انجام شد. نتایج نشان داد که فلزات سنگین سبب کاهش غلظت کلیۀ عناصر مغذی در برگ و ساقه/شاخۀ نهال‏ها شدند (05/0>P). گونۀ تبریزی در قیاس با گونۀ سپیدار نسبت به آلودگی کروم (VI) و کادمیوم حساس‏تر بود. بالاترین و پایین‏ترین تأثیر منفی بر جذب عناصر غذایی توسط نهال‏ها به‌ترتیب متعلق به کادمیوم و سرب بود. آلودگی 150 میلی‏گرم بر کیلو‏گرم کادمیوم سبب کاهش 65 درصدی در غلظت پتاسیم برگی نهال‏های تبریزی شد. کاهش 78 درصدی در جذب فسفر در نهال‏های تبریزی نیز در حضور 150 میلی‏گرم بر کیلوگرم کادمیوم در مقایسه با شاهد رخ داد. مکانیسم‏های کنش‏های متقابل بین فلزات سنگین و عناصر مغذی بسیار پیچیده ا‌ست و به‏طور جزئی شناسایی شده است. اطلاعات در مورد مکانیسم چرخش عناصر غذایی کمک شایانی به حل مشکلات پروژه‏های گیاه‏پالایی تحت تنش فلزات سنگین خواهد کرد.