کاربرد سیستم وتیور در تصفیه و بهبود کیفیت آب‌های نامتعارف

نویسندگان

1 پژوهشگر بخش آب و محیط زیست، پژوهشکدۀ سنگ آهن و فولاد، شرکت معدنی و صنعتی گل‏گهر، سیرجان، کرمان

2 کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی، مهندسان مشاور سبخا، اراک

3 استادیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، تهران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مدیریت آموزشی مدیریت مناطق بیابانی، مرکزتحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران، تهران

5 استادیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، تهران

6 دانشیار بخش علوم دامی دانشکدۀ علوم کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

7 استادیار بخش مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز

8 کارشناس ارشد آبخیزداری، ایستگاه پژوهشی مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان، دانشگاه تهران، تهران

doi
10.22059/jne.2015.56935
چکیده

با توجه به محدودیت منابع آب شیرین، به‌ویژه در سرزمین‏های خشک و بیابانی، استفاده از فاضلاب‏های تصفیه‌شده در کشورهای مختلف جهان به‌منزلۀ راهکاری برای مدیریت عرضه و تقاضا منابع آب مطرح است. در همین زمینه، تحقیق حاضر نیز با هدف امکان‏سنجی و ارزیابی میزان تأثیر و کارآیی گیاه وتیورگراس در کاهش میزان خواص نامطلوب در دو نمونۀ آب نامتعارف شرکت صنعتی و معدنی گل‌گهر سیرجان انجام شده است. این پژوهش به‏ صورت فاکتوریل (با دو فاکتور شوری با دو سطح و زمان ماند با پنج سطح) و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. نمونه‏های بررسی‌شده از حوضچۀ ذخیرۀ پساب معدن و حوضچۀ ذخیرۀ آب‏های بسیار شور زیرزمینی موجود در محدودة معدن گرفته شد. سطوح فاکتور زمان شامل زمان صفر، هفته‏ یک، دو، سه و چهار آزمایش بود. نتایج این تحقیق نشان داد که در پایان زمان نمونه‌برداری (پایان هفتة چهارم)، گیاه وتیورگراس بیشترین بازده معادل 5/31 درصد را برای نمونه‏های پساب معدن و 33 درصد برای نمونه‏های حوضچۀ ذخیرۀ آب زیرزمینی، در کاهش میزان کل املاح محلول داشت. همچنین، نتایج مربوط به آنالیز آنیون‏ها و کاتیون‏های موجود در نمونه‏ها نشان داد که گیاه وتیور به‌ترتیب بیشترین میزان راندمان در کاهش پارامتر سولفات را در هر دو نمونۀ آب و کمترین میزان راندمان در کاهش پارامتر پتاسیم در نمونۀ‏ پساب معدن و منیزیم در نمونۀ آب زیرزمینی را در پایان هفتۀ چهارم داشته است. یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد که سیستم تصفیۀ وتیور پتانسیل بالایی در تصفیۀ آب‏های نامتعارف دارای املاح و شوری بسیار بالا و کاهش آلاینده‏ها دارد.