بررسی استراتژیهای برداشت املاح و رسوبات دریاچه ارومیه با هدف ایجاد بهرهوری اقتصادی و کمک به حفظ پایداری محیط زیست
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 کارشناسی ارشد مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
4 کارشناسی ارشد مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
5 کارشناسی ارشد مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
6 کارشناسی ارشد مهندسی معدن، دانشکده فنی ومهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22034/iwrr.2023.183125چکیده
دریاچه ارومیه در دوره خشکسالی قرارگرفته و حجم بالایی از املاح و نمکها در بستر آن ترسیب شدهاند. این رسوبات، املاح ارزشمندی جهت استحصال دارند. هدف کلی این تحقیق، تدوین استراتژی مناسب برای برداشت رسوبات موجود در بستر خشک شده دریاچه و استحصال املاح ارزشمند آن است که بهطور غیرمستقیم کمکی در کاهش اثرات مضر محیطزیستی مرتبط با رسوبات اضافی خواهد داشت. بدینمنظور از تحلیل SWOT برای ارزیابی عوامل داخلی و خارجی مرتبط با بهرهبرداری اقتصادی رسوبات استفاده شد. بنابراین، در گام اول با مطالعات کتابخانهای و بررسیهای صحرایی، وضعیت کلی دریاچه از لحاظ وضعیت املاح موجود در رسوبات مورد ارزیابی قرار گرفت. در گام بعدی خبرگانی متشکل از 87 نفر، با استفاده از پرسشنامه باز و روش تحلیلی و توصیفی مبتنی بر SWOT و روش دلفی به تدوین استراتژیهای مختلف پرداختند. نتایج این تحقیق نشان داد رسوبات دریاچه عناصر باارزشی همچون پتاسیم با متوسط غلظت %1/5 و منیزیم %5 برای استحصال دارد. ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و خارجی در تحلیلها به ترتیب امتیاز 2/41 و 2/38 را به دست آوردند که نشاندهنده فراوانی بالای نقاط ضعف و تهدیدها در مسیر این هدف، و برتری استراتژی تدافعی، نسبت به سایر استراتژیها دارد. در حالت کلی 6 استراتژی تدافعی در شرایط فعلی امکان اجرا دارد که به معنای پرداختن به نقاط ضعف و کاهش تهدیدها برای ایجاد پایهای در برداشت رسوبات و استحصال املاح ارزشمند آن است. ضعف دانش عمومی، عدم توسعه واحدهای صنعتی مرتبط، کمکاری رسانهای در تبیین اهمیت برداشت رسوبات، بیتوجهی به متخصصان مهمترین نقاط ضعف و تهدید در این استراتژیها هستند.