فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه از دوکفه‏ای‏ها به‌وفور در مطالعات در زمینة پایش آلودگی فلزات سنگین در محیط‏های آبی استفاده می‏شود. هدف از این مطالعه، بررسی تجمع ‌زیستی فلزات سنگین روی (Zn) و کروم (Cr) در اندام‏های مختلف دوکفه‏ای Anodonta cygneaبود. بدین منظور، 42 نمونة برداشت‌شدة این دوکفه‏ای از منطقة سمسکندة ساری در محیط‏ آزمایشگاه با غلظت µg l-1125 فلزات به صورت جداگانه در یک دورة 27 روزه مواجهه داده شدند. سطوح مبنا، میزان تجمع و مقادیر ∆C/C0 هر دو فلز در اندام‏های جبه، آبشش، هپاتوپانکراس و پا در طول دورة مطالعه اندازه‏گیری شد. سطوح پایة فلز روی به صورت معنا‏داری بالاتر از سطوح پایة کروم بود (01/0 > P). تفاوتی در مقادیر پایة روی در اندام‏های مختلف مشاهده نشد، اما سطوح پایة کروم در اندام‏ها متفاوت بود (آبشش > هپاتوپانکراس ≈ پا > جبه). بیشترین میزان تجمع هر دو فلز در طول دورة مواجهه مربوط به اندام‏های آبشش و هپاتوپانکراس و کمترین مقدار تجمع نیز متعلق به جبه بود. نسبت‏های ∆C/C0 محاسبه‌شده در همۀ اندام‏ها برای فلز کروم به صورت معنا‏داری (01/0 > p) بیشتر از روی بود و ترتیب مقادیر آن برای دو فلز عبارت بود از: Zn: هپاتوپانکراس > پا > جبه > آبشش؛ Cr : جبه > هپاتوپانکراس ≈ پا > آبشش. با توجه به نتایج این مطالعه، دوکفه‏ای A.cygneaبه‌منزلة یک شاخص زیستی آلودگی فلزات روی و کروم در محیط‏های آب شیرین پیشنهاد می‏شود.