بررسی تطبیقی صندوق قبور چوبی مازندران با خراسان بزرگ در قرن نهم هجری قمری
نویسندگان
1 استادیار، عضو هیت علمی گروه صنایع دستی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا تهران، ایران
doi
10.22034/daraygah.2021.135048چکیده
در معماری اسلامی قرن نهم هجری قمری ایران شاهد گسترش و رشد بناهای آرامگاهی هستیم. در داخل این ابنیه غالباً صندوق قبور چوبی را دقیقاً بر روی قبر قرار می دادند که معمولاً با تزئیناتی نیز همراه بود. نوع و شیوه تزئینات بر روی این دسته از آثار چوبی نیز وابسته به عوامل مختلفی بوده است و در مناطق مختلف، نیز متفاوت است. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش این است که باوجود تفاوت ها در حکومت های محلی مازندران و خراسان در قرن نهم هجری قمری، چه تفاوتها و مشابهت هایی بصری و تکنیکی در صندوق قبور این دو منطقه قابل فرض است؟ به همین منظور هدف از تدوین پژوهش حاضر، علاوه بر رسیدن به تفاوتها و شباهتهای موجود بر صندوق قبور مازندران و خراسان در قرن نهم هجری قمری، مطالعه ساختار بصری و محتوایی اجزای صندوق ها نیز می باشد. فرضیه پژوهش بر این مبنا شکلگرفته است که این آثار اغلب با یکدیگر متفاوت اند تا مشابه، برای اثبات این ادعا سه اثر از هر منطقه تقریباً در بازه زمانی مشترک انتخاب و با یکدیگر مقایسه و تحلیل شده است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تطبیقی و تحلیلی است که مطالب آن، بهصورت کتابخانه ای و با پیمایش های میدانی گردآوری شده است. یافته های تحقیق نشان داد باوجود اینکه آثار هر منطقه دارای شیوه خاص و متفاوت تزیین می باشد، شیوۀ کنده کاری و تزیین صندوق قبرهای چوبی در خراسان باوجود عدم نوآوری، دارای نوعی انسجام سبکی است، اما در صندوق قبرهای چوبی مازندران بلعکس، آثار باکیفیتتر و پرکارتر نیز با اجزای متنوع تری کار شده اند.
