فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساقی‌ نامه یکی از دل‌انگیزترین انواع شعر فارسی است که در آن مضامین متنوع به کار می‌رود. شاعر در ساقی‌ نامه ابیاتی را خطاب به ساقی، مغنّی و مطرب می‌سراید و از او طلب باده و نواختن ساز و سرود می‌کند. این پژوهش، به روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای نوشته شده است. در این مقاله به تعریف و تبیین ویژگی‌های ساقی‌نامۀ معین‌الدین احمد بن محسن فیض کاشانی پرداخته‌ شده است . از این جهت که این پژوهش دربردارندة تعبیرات و توصیفاتی دربارۀ ساقی، باده، میخانه، مطرب، آلات و نغمات موسیقی و همچنین مضامین عرفانی است اهمیت دارد. بررسی مضامین طرح شده در شعر معین‌الدین احمد نشان می‌دهد که وی در مهم‌ترین بخش ساقی‌نامه که نکوهش روزگار و مذمت اهل آن است، در جايگاه عارف و واعظ، با نگاهي اعتقادي بيشتر از ناپايداري و زودگذر بودن هستي سخن مي‌گويد، تا مخاطب خود را متوجه عالم آخرت كند كه دست از بدكاري و مال‌اندوزي صرف بردارد. شراب هم در ساقي‌نامه معين‌الدين احمد، مِي عرفاني و محبت الهي است و شاعر آن را همان حس سرخوشي وصل با محبوب ازلي مي‌داند. نكته ديگر حضور تفكر خيامي در ساقي‌نامه اين شاعر است. .