فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناقشه به‌عنوان جزء جدایی‌ناپذیر از تعاملات انسانی، فرآیندی درهم‌تنیده، پویا و چندبُعدی است که ارتباطی متقابل با سامانه‌های مختلف جامعه دارد. تفاوت در چارچوب‌های نظری و درک متمایز از روابط انسانی منجر به شکل‌گیری نظریه‌های مختلفی به‌منظور مواجهه با مناقشه شده است. نظریه نهادگرایی نئولیبرال ازجمله نظریه­‌های نوین در حوزه مطالعات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که با تأکید بر اهمیت نهادها در شکل‌دهی به رفتارها و نتایج شکل گرفته است. مبتنی بر این نظریه، نهادهای بین‌المللی از جمله ابزارهای کارآمد برای ایجاد همگرایی و همکاری بین‌المللی هستند. بسیاری از پژوهشگران حوزه محیط‌زیست به‌طور عام و حوزه آب به‌طور خاص، مواضع نهادگرایانه را در پژوهش‌های خود مبنا قرار داده‌اند. بنا بر نظر نهادگرایان آبی، نهادهای آبی بین‌المللی می‌توانند بطور چشمگیری از مناقشه‌های آبی بین‌المللی بکاهند و منجر به ایجاد همکاری در حوضه‌های آبریز فرامرزی شوند. علیرغم اهمیت کارکردهای نهادهای آبی، عدم موفقیت عملکرد نهادها در مواجهه با برخی از این مناقشه‌ها سبب وارد شدن نقدهای جدی بر نظریه نهادگرایی شده است. با وجود اهمیت مطالعه و واکاوی مبانی نهادگرایی نئولیبرال در مواجهه با مناقشه‌های آبی فرامرزی، تاکنون پژوهش علمی مشخصی در خصوص نقد و بررسی مبانی و کارکرد نظریه نهادگرایی نئولیبرال در مواجهه با مناقشه‌های آبی بین‌المللی و همگرایی کشورهای ساحلی در حوضه‌های آبریز فرامرزی صورت نگرفته است. پژوهش حاضر درصدد تحلیل هستی‌شناسانه نظریه نهادگرایی نئولیبرال و بررسی نقدهای وارد بر آن در مواجهه با مناقشه‌های آبی و شکل‌گیری همکاری مؤثر در حوضه‌های آبریز فرامرزی است.