بررسی تطبیقی ساختار روایی داستانهای پرسه در خاک غریبه و سایۀ ملخ بر اساس نظریة ژرار ژنت
doi
10.71594/lyriclit.2024.1199036چکیده
آنچنانکه هر انقلاب و تحول اجتماعی در همة ساحتها تأثیر میگذارد و جامعه را به نگاه، اندیشه و روشهای تازه میکشاند، انقلاب اسلامی و جنگ هشتسالة ایران با عراق، ادبیات انقلاب اسلامی را رقم زد؛ بهطوری که با شروع جنگ، ادبیات داستانی جنگ نیز شکل گرفت. رمانهای «پرسه در خاک غریبه» و «سایة ملخ» از آثار مطرح این برهۀ تاریخی است که در این پژوهش با هدف بررسی بینش نویسندگان این آثار متناسب با مؤلفههای ساختارگرایانة ژرار ژنت مورد مقایسه و تحلیل قرار میگیرند. این امر با بررسی اسنادی، روش گردآوری اطلاعات کتابخانهای و روش توصیفی–تحلیلی به انجام رسیده است. پژوهش حاضر نشان میدهد که هر دو رمان اگر چه در فضا و مکانی متفاوت نوشته شدهاند، اما بر اسلوب نوشتاری واقعگرا و بر پایة پنج مؤلفة ساختار روایی ژرار ژنت یعنی؛ نظم و ترتیب، تداوم روایت و تکرار (بسامد)، وجه (حالت) و لحن (صدا) استوارند. اگرچه در نگاه و زاویة دید هر دو نویسنده تفاوتهایی دیده شده است، اما در نهایت هر دو نویسنده از نظر الگوی ساختاری در راستای مفاهیم جنگ و دفاع مقدس بر محوریت سه مؤلفة ساختار روایی مقدمة جنگ، بدنة جنگ و پیامدهای جنگ تمرکز داشتهاند.
