پهنه بندی آستانه کمبود بارش بر اساس آنتروپی شانون در حوضه آبریز کرخه

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز.

2 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت منابع آب، گروه مهندسی عمران، دانشکده عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز.

3 دانشیار گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران و معماری، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

انتروپی یک پیشامد، مشخصه‌ای از توزیع احتمال آن است که میانگین یکنواختی رخداد آن پیشامد را نشان می‌دهد. در مطالعات آب و هواشناسی از این تئوری استفاده می‌شود. در این تحقیق یکنواختی کمبود بارش با استناد به مفهوم انتروپی شانون و بصورت 12 ماهه متحرک در حوضه آبریز کرخه در ایران بررسی می‌شود. عدد انتروپی کمبود بارش بعنوان شاخص انتروپی کمبود بارش معرفی شده و وجود خشکسالی با توجه به متوسط انتروپی کمبود بارش در سال‌های 1950-2018 تعیین می‌شود. ارزیابی این روش در مقایسه با شاخص بارش- تبخیر و تعرق استاندارد (SPEI)، برای حوضه آبریز کرخه در جنوب غربی ایران و در الگوهای مکانی-زمانی انجام می‌شود. نتایج ارزیابی مکانی و زمانی بیانگر شباهت شاخص انتروپی با شاخص SPEI در مقیاس زمانی بلند مدت در سطح حوضه است. در مناطق با متوسط بارش بیشتر، حساسیت انتروپی به یکنواختی بارش است و با کاهش یکنواختی بارش که یکی از عوامل خشکسالی است، انتروپی کاهش می یابد. در مناطق با متوسط بارش کمتر، حساسیت انتروپی به حجم بارش‌هاست و با کاهش حجم بارش‌ها انتروپی کاهش می‌یابد. متوسط دراز مدت انتروپی کمبود بارش آستانه شروع خشکسالی را به خوبی نشان می‌دهد.