ارزیابی تغییرات میزان جنبایی با برآورد و مقایسه نرخ گشتاور لرزه‌ای، زمین‌شناسی و ژئودتیک در تکه های گسل اردکول (خاور ایران)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

2 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

3 گروه زمین‌شناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند

doi
10.22084/nfag.2019.17445.1336
چکیده

گسل اردکول به طول 125 کیلومتر با سازوکار امتدادلغز راست‌گرد در بخش شمال زمین‌درز سیستان جای دارد. این گسل در 10/05/1997 زمین‌لرزه‌ای به بزرگی 3/7 Mw را در منطقه موجب شد و دراز‌ترین دگرریختی همراه با زمین‌لرزه را سده‌های اخیر ایران موجب گشت. مقایسه مقادیر گشتاور لرزه‌ای، زمین‌شناسی و ژئودتیک نشان می‌دهد که تغییرات مقادیر نرخ گشتاور ارتباط مستقیمی با طول گسل دارند به‌نحوی‌که هرچه میزان طول گسل‌ افزایش پیدا ‌کند میزان گشتاور آن‌ نیز افزایش یافته و در نتیجه میزان انرژی بالاتری را آزاد می‌کند. بررسی نرخ تغییرات گشتاور گسل اردکول نشان می‌دهد که میزان آزاد شدن انرژی در بخش شمالی نسبت به بخش جنوبی بیش­تر است این بدان معنا است که در تکه­های شمالی تعداد زمین‌لرزه‌های بیش­تری روی ‌داده و در نتیجه تعداد سرشاخه‌های فعال گسل در این بخش بیش­تر بوده است. به‌طور کل میزان گشتاور گسل اردکول از شمال به جنوب در حال کاهش بوده و درنتیجه در بخش جنوبی انرژی بیش­تر ذخیره شده و یا صرف دگرشکلی شده است بنابراین تکه­های جنوبی نسبت به تکه شمالی درخطر بروز زمین‌لرزه قرار دارند.