فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی‌ها مهم‌ترین چالش در تامین منابع آب ایران هستند. در این پژوهش به منظور شناخت مکانیسم همدید رخداد خشکسالی‌های اقلیمی ایران  از داده‌های روزانه و ماهانه بارش ایستگاه‌های هواشناسی مراکز استان‌ها (نمونه) و داده‌های واکاویی شده NCAR دوره زمانی 2015-1960 استفاده گردید. در ابتدا با روش تفاضل از میانگین و نسبت‌ها دوره‌های خشک ایستگاه‌ها شناسایی شدند. همچنین برای تعیین سامانه‌های بندالی از نمایه تیبالدی- مولتنی و برای شناسایی سامانه‌های بندالی، فیلترهای سه‎‌گانه کمی، حدی و تداوم استفاده شد. کاهش بارش یا عدم ریزش آن در دوره‌های زمانی 20 روزه و بیشتر فصل سرد منجر به ایجاد خشکسالی‌های شدید و بسیار شدید در ایران می‌شود. بررسی همدید در نمونه مطالعاتی نشان داد منطقه اقیانوس اطلس- اروپا (به عنوان منطقه‌ی مؤثر بر عملگرهای همدید مؤثر بر بارش ایران ) و اقیانوس آرام بیشترین فراوانی سامانه بندالی را دارند. با استقرار سامانه‌های بندالی در فصل سرد سال ضخامت جو (500-1000 هکتوپاسکال) 10 تا 30 ژئوپتانسیل متر افزایش یافته  و  بادهای شرقی بجای بادهای غربی بر جو ایران استیلا دارند. این تغییر جهت بادهای منجر به عدم ورود سامانه‌های مانند امواج کوتاه، رودباد قطبی و جبهه قطبی به محدوده همدید ایران است. بنابراین با شکل گیری سامانه‌های بندالی و شرایط همدید ناشی از آنها خشکسالی در سال آبی پیش رو قطعی شده و می‌توان با تمهیدات لازم مبتنی بر مدیریت ریسک و آینده‌نگری از خسارات ناشی از خشکسالی  کاست.