مبانی "برنهاد منطق ریاضی" راسل

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

با در نظر گرفتن دو جریان فراگیر فلسفی قرن نوزدهم یعنی ایده‌آلیسم و رئالیسم، آنچه در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد این است که راسل بر پایه­ کدام نظام فلسفی منطق ­گرایی خود را بنا کرد. طرح منطق­ گرایی راسل در سه دوره­ فکری بررسی می ­شود. در دوره­ اوّل راسل در بررسی­ های منطقی خویش رویکرد ایده‌آلیستی دارد. در دوره­ دوّم با پایه ­ریزی فلسفه­ رئالیستی خود نسخه­ اوّلیه­ منطق­ گرایی­ اش را در اصول می­ آورد. در دوره­ سوّم به دلیل پارادوکس ­های برخاسته از جریان منطق­ گرایی، راسل به ایده‌آلیسم اصلاح یافته­ ای روی می­ آورد و با ارائه­ «نظریه طبقات» نسخه­ کاملی از منطق­ گرایی خود را در کتاب مبانی ریاضی ارائه می­ دهد. امّا راسل همچنان در ارائه­ عمومیتی معتبر که برای منطق و ریاضیات اساسی است با موانعی مواجه می ­شود. نهایتا راسل دو «اصل موضوع تحویل­ پذیری» و «اصل موضوع بی­نهایت» را برای برداشتن این موانع مطرح می­ کند تا بتواند نظام منطقی خود را به درستی بنا کند.