مقایسۀ توان ترسیب کربن در اندام‏های مختلف و خاک رویشگاه دو گیاه بادام کوهی و مو در استان فارس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی منابع طبیعی، گرایش مدیریت مناطق بیابانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز

2 استادیار بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شیراز

3 استاد بخش مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

doi
10.22059/jne.2015.54953
چکیده

با توجه به وجود سطح قابل توجهی از جنگل‏های طبیعی و دست‌کاشت با غالبیت بادام کوهی و همچنین اراضی دیم موکاری، این مطالعه با هدف ارزیابی توان ترسیب کربن دو گونۀ درختچه‏ای مو (Vitis vinifera L.) و بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.) در استان فارس انجام شد. اندام‌‌های هوایی و زیرزمینی دو گیاه مطالعه‌شده نمونه‏گیری و ضریب تبدیل ترسیب کربن هر اندام توسط روش احتراق در آزمایشگاه تعیین شد. همچنین مقدار کربن ترسیب‌شده در زیست‏توده (هوایی و زیر‌زمینی)، لاشبرگ و سه عمق خاک (0‌ـ 15، 15‌ـ 30، 30‌ـ 50 سانتی‌متر) اندازه‏گیری شد. داده‌های مربوط به اندام‌های گیاهی، خاک زیر و خارج سایه‌انداز و همچنین عمق‌های مختلف خاک به‌روش تحلیل واریانس یکطرفه (One-way ANOVA) و آزمون دانکن در محیط نرم‌افزار SPSS نسخۀ 19 تحلیل و مقایسه شدند. نتایج نشان داد که ترسیب کربن در بین اندام‏های پنج‌گانه دو گیاه (برگ، ساقه، تنه، ریشه، لاشبرگ) تفاوت دارد (p<0.05). نتایج بیانگر آن بود که تجمع کربن در خاک زیر اشکوب بادام کوهی بیشتر از خاک زیر اشکوب مو است. از طرف دیگر نتایج نشان داد که هر یک از توده‏های مو و بادام کوهی به‌ترتیب قادر به نگهداشتن میانگین سالانۀ کربن به مقدار 55/30 و 88/5 کیلوگرم در هکتار هستند. توان ترسیب کربن در خاک رویشگاه مو و بادام کوهی نیز به‌ترتیب 4/271 و 1/354 تن در هکتار در طول مدت 33 سال و 20 سال است.