تعیین شاخصهای اجرایی مناسب برای پایش پایداری کارکردهای جنگلهای شمال ایران (مطالعۀ موردی: جنگل خیرود)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلداری پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج
2 دانشیار دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج
3 استاد دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج
4 استاد دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج
5 استاد دانشگاه برن سوئیس، مدرسه کشاورزی، جنگل و صنایع غذایی
doi
10.22059/jne.2015.54954چکیده
پایش پایداری کارکردهای جنگل، مستلزم تعیین کارکردها و شاخصهای مناسب است و درنتیجه برای دستیابی به پایداری جنگل باید مجموعۀ مناسبی از شاخصهای اجرایی برای کمک به تصمیمگیری، تجزیه و تحلیل و ارزیابی پایداری کارکردهای جنگل تعیین شوند. در این مطالعه برای اولین بار مجموعه شاخصهای اجرایی مناسب پایش پایداری کارکردهای جنگل بهصورت مطالعۀ موردی برای جنگل خیرود واقع در شرق نوشهر تعیین شده است. روش مطالعه برای تعیین این مجموعه به سه مرحله تقسیم میشود. ابتدا با استفاده از روش دلفی تعداد 77 شاخص در زمینۀ چهارکارکرد تولیدی، محیط زیستی، حفاظتیـ حمایتی و تفرجی تعیین و سپس با استفاده از آزمون آماری دوجملهای براساس درجۀ اهمیت اولویتبندی شدند. در مرحلۀ بعدی اولویتبندی این شاخصها از نظر درجۀ سختی برداشت داده و اندازهگیری در عرصه با استفاده از روش بالا انجام شد. نتایج این مطالعه، شاخصها را از نظر اهمیت به دو گروه «شاخصهای با اهمیت زیاد» بهمنزلۀ شاخصهای اصلی برای پایش پایداری کارکردهای جنگل و «شاخصهای با اهمیت کمتر» بهمنزلۀ شاخصهای جایگزین یا کمکی برای شاخصهای گروه اول تفکیک کرده است. همچنین این شاخصها از نظر اجراییبودن به دو گروه کمتر اجرایی و اجرایی تقسیم شدند. در مرحلۀ نهایی، اهمیت و اجراییبودن شاخصها با هم ترکیب شد و شاخصها در چهار گروه «کمتر اجرایی و کمتر بااهمیت»، «اجرایی و کمتر بااهمیت»، «کمتر اجرایی و بااهمیت» و «اجرایی و بااهمیت» تقسیم شدند. فهرست نهایی براساس شاخصهای اجرایی و بااهمیت بهدست آمد که کارایی لازم در جهت پایش پایداری کارکردهای جنگلهای شمال ایران را داراست.
