هویت اجتماعی و برساخت مناقشات در بهرهبرداری از منابع آب مشترک
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
2 دانشجوی مقطع دکتری، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
3 عضو هیأت علمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
doi
چکیده
توجه به نقش مؤلفههای اجتماعی بر تعاملات آبی از ملزومات شناخت و مطالعه شرایط پویای حاکم بر مسائل آبی است. تفاوت در ویژگیهای فرهنگی و هویتی جوامع منجر به ایجاد نگرشها و ارزشهای متعددی در مواجهه با مسائل آبی شده است. با وجود اهمیت بسزای نقش هویت اجتماعی بر تعاملات آبی، این مسأله در مدیریت منابع آب مورد غفلت جدی واقع شده شده است. شکاف تحقیقاتی مذکور منجر به طرح فرضیه پژوهش حاضر مبنی بر ارتباط مستقیم، متقابل و پویای هویت اجتماعی و شکلگیری مناقشات آبی شده است. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی نقش هویت اجتماعی در برساخت مناقشات آبی در ضمن بهرهبرداری از منابع آب مشترک و فرامرزی است. برای آزمون فرضیه موردنظر به مرور نظاممند منابع مرتبط در پایگاههای اطلاعاتی مختلف و واکاوی نحوه اثرگذاری متقابل هویت اجتماعی و مناقشات آبی پرداخته شد. بر اساس نتایج حاصل، مناقشه یک ویژگی ذاتـی و طبیعی در سیستمهای آبی است و هویت اجتماعی و مناقشات مخرب/ سازنده آبی در ارتباطی متقابل و پویا با یکدیگر هستند. قطبی شدن هویتهای اجتماعی در یک حوضه منجر به تقویت پتانسیل ایجاد مناقشات آبی خواهد شد. این در حالی است که تلاش برای ایجاد هویت جمعی، زمینهساز همکاری بین ذیمدخلان و مواجهه کارآمد با مناقشات آبی در حوضههای آبریز مشترک و فرامرزی است.