تعیین جنسیت گونۀ گرگ (Canis lupus) و سگ (Canis lupus familiaris) با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره کروموزوم Y

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه شیلات، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22059/jne.2015.53938
چکیده

  گوشتخواران بزرگ‌جثه از‌جمله گونه‏های جنس Canis از عناصر مهم و تکمیل‌کنندۀ زنجیرۀ ‏غذایی اکوسیستم‏ها هستند. با توجه به کاهش شدید این گونه‏ها در بیشتر زیستگاه‏های طبیعی در سطح کشور، اجرای برنامه‏های حفاظتی در این راستا ضروری است. به‌دلیل جمعیت کم و مشکلات نمونه‏برداری مستقیم، به‌ویژه برای گونه‏های وحشی معمولاً نمونه‏‏ها به‌صورت غیرمستقیم به دست می‏آیند (از قبیل مدفوع یا مو) که در اغلب موارد جنسیت این نمونه‏ها نامشخص است. در این مطالعه با به‌کارگیری نشانگر‏های ریزماهوارۀ کروموزوم Y، تعیین جنسیت نمونه‏های گرگ و سگ انجام شد و از نشانگر ناحیۀ (D-LOOP) ژنوم میتوکندری به‌منزلۀ کنترل برای افزایش دقت آزمایش استفاده شد. براساس تشکیل شدن یا نشدن باند در دو جایگاه ریزماهواره ویژۀ کروموزوم Y جنسیت افراد تعیین شد. تعیین جنسیت نمونه‏های گرگ به‌دست‌آمده یکی از عوامل اساسی در اجرای برنامه‏های حفاظتی محسوب می‏شود و به‌کارگیری کروموزوم‏های جنسی، ابزاری مفید برای تعیین جنسیت در مطالعات مربوط به مدیریت و حفاظت حیات وحش محسوب می‏شود.