مدل هارگریوز- سامانی تعدیل یافته بر مبنای ارتفاع در مناطق مرتفع ایران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران.
2 دانشیار، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران.
3 دانشیار، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنرکرمان، کرمان، ایران.
4 استادیار، بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
doi
چکیده
سازمان غذا و کشاورزی (FAO)، مدل پنمن- مانتیث فائو 56 را به عنوان یک روش استاندارد در برآورد تبخیرتعرق مرجع (ETo) پیشنهاد کرده است. با این حال در مناطق مرتفع اغلب به دلیل کمبود ایستگاههای هواشناسی، مشکلات دیدبانی و ناقص بودن دادههای هواشناسی لازم، استفاده از این مدل با عدم قطعیت مواجه است. بنابراین، در این مناطق باید از مدلهایی استفاده شود که به متغیرهای هواشناسی کمتری نیاز داشته باشند و همچنین بتوان آنها را به عنوان تابعی از ارتفاع درنظر گرفت. از این رو در تحقیق حاضر از دادههای 28 ایستگاه سینوپتیک ایران با ارتفاع بیش از 2000 متر از سطح دریا در بازه زمانی سالهای 2019-1989 برای تعدیل مدل هارگریوز- سامانی بر اساس ارتفاع و تصحیح ضرایب عامل دما استفاده شد. مقایسه نتایج حاصل از مدل پنمن- مانتیث فائو 56 به عنوان روش استاندارد و مدلهای هارگریوز- سامانی اصلی و هارگریوز- سامانی تعدیلیافته نشان داد که مدل تعدیلیافته بر اساس ارتفاع، نتایج بهتری نسبت به مدل اصلی ارائه میدهد و قادر است تبخیر-تعرق مرجع در مناطق مرتفع ایران را با دقت مناسبتری برآورد کند. بیشترین نزدیکی در تخمین تبخیرتعرق با مدل هارگریوز- سامانی تعدیلیافته و مدل پنمن- مانتیث فائو 56 بر اساس نتایج شاخصهای آماری MBE، MAE، RMSE، PVC، LVC، d، r و PI در ایستگاههای فیروزکوه، بافت، بلده، سیسخت، آوج، خوانسار، آبعلی، داران، فریدونشهر، بروجن، سمیرم، الیگودرز، فرخشهر، دماوند، سپیدان و سامان مشاهده شد که نسبت به مقادیر حاصل از مدل هارگریوز- سامانی اصلی به طور میانگین 14 درصد کاهش خطا داشت.