نقش منابع آبی در مکانگزینی محوطههای دوره هخامنشی دشت سیستان
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستانشناسی و پژوهشکده علوم باستانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 استادیار گروه باستانشناسی و پژوهشکده علوم باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 دانشجوی دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
دشت سیستان از دیرباز بهواسطه دارا بودن منابع آبی فراوان یکی از مناطق مهم جهت استقرارگزینی انسانها بوده است. تا کنون مطالعه جامعی راجع به ارتباط بین منابع آبی و محوطهها انجام نگرفته است، از اینرو هدف کلی پژوهش حاضر؛ بررسی رابطه متقابل محوطههای دوره هخامنشی و محیط طبیعی و بهطور خاص نحوه استقرارگزینی محوطهها بر اساس مؤلفه آب است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی- تاریخی انجام گرفته و برای نیل به این مقصود از نرم افزار GIS استفاده شد. بهمنظور دستیابی به اهداف پژوهش پس از مطالعه شرایط محیطی، شش متغیر شامل: نوع منابع آبی، فاصله از منابع آبی، شیب زمین، نوع خاک، زمینشناسی و وسعت محوطهها بررسی شدند و نتایج بهدست آمده، گویای نقش مؤثر منابع آب سطحی در مکانگزینی و وسعت محوطهها است. وجود منابع آبی، شیب ملایم و به تبع آن، سهولت سرازیری آب در مناطق مختلف دشت، ظرفیت ایجاد کانالهای انشعابی جهت حفظ فاصله مناسب از رودخانه که از خصوصیات مخروط افکنهها میباشند و همچنین، استقرار روی تراس رودخانهای جهت دوری از خطر سیلاب از جمله عواملی هستند که موجب میشدند این منطقه علی رغم فقدان سفرههای آب زیرزمینی و وابستگی مردم به منابع آب سطحی، تبدیل به یکی از مناطق جاذب جمعیت گردد.
