ارزیابی مناطق شکارممنوع بهمنظور ارتقا به مناطق حفاظت شده (مطالعۀ موردی منطقۀ شکارممنوعـ سفیدکوه آرِسک شهرستان دامغان)
نویسندگان
1 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن
2 کارشناس ارشد زیستگاهها و تنوع زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
3 استادیار دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22059/jne.2015.53942چکیده
با توجه به روند پرشتاب تخریب منابع طبیعی و تهدید تنوع زیستی، یکی از چالشها در زمینۀ حفاظت از منابع، بررسی وضعیت مناطق تحت حفاظت و لزوم ارتقای درجۀ حفاظتی این گونه مناطق است. هدف از پژوهش حاضر که در منطقۀ شکارممنوع سفیدکوه آرِسک در دامغان صورت پذیرفته است، بررسی امکان ارتقای سطح حفاظتی «منطقۀ شکارممنوع» به «منطقۀ حفاظتشده» است. در این پژوهش به جای استفاده از روشهای معمول در بررسی وضعیت مناطق برای تعیین درجۀ حفاظتی، سعی شده است با یک رویکرد سیستمی به شناسایی وضعیت منطقه پرداخته و امکان ارتقای آن محک زده شود. به همین منظور در گام اول ترکیبی از معیارهای روش ارزشگذاری «کارولوسربور و بلانکو و ماریوگابالدون» و «سایمرگولز» استفاده شد و با کمک روش دلفی میزان اهمیت هر یک از معیارها نسبت به هدف پژوهش تعیین شد. در این راستا از «آزمون یکطرفۀ کایـ دو» برای تشریح بهتر نتایج اطلاعات پرسشنامههای دلفی کمک گرفته شد. در گام بعدی معیارهای نهاییشده در قالب پرسشنامه برای بررسی وضعیت منطقۀ مطالعهشده به خبرگان محلی ارسال شد. نتایج حاصل از بررسی وضعیت معیارها در منطقه، امتیاز نهایی منطقۀ مطالعهشده را مشخص کرد. بهمنظور بررسی جایگاه ارزیابی یادشده، سناریوهایی بهوسیلۀ پژوهشگر مطرح شد تا بر این اساس نزدیکترین سناریو را با امتیاز ارزیابی منطقه مشخص کند که از آزمون t با دو نمونه استفاده شد. نتایج آزمون یادشده بیانگر نزدیکی آن با امتیاز سناریوی وضعیت «مناسب» است. بنابراین، میتوان گفت که وضعیت منطقه برای ارتقا به منطقۀ حفاظتشده مناسب است.
