بررسی تغییرات پوشش گیاهی و تنوع گونه‏ای زیستگاه‏های سواحل ذخیره‏ گاه زیست‌کرۀ میانکاله با استفاده از ترانسکت‏های اکولوژیک

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشدگروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم، دانشگاه گیلان، رشت

2 دانشیارگروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم، دانشگاه گیلان، رشت

3 دانشیارگروه زیست‌شناسی، دانشکدۀ علوم پایه، دانشگاه مازندران، بابلسر

doi
10.22059/jne.2015.53943
چکیده

ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ میانکاله با مجموعۀ متنوعی از اکوسیستم‌های آبی و خشکی با وسعتی معادل 67349 هکتار در دورترین نقطۀ جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است. با توجه به اهمیت اکوسیستم‌های ساحلی این ذخیره‌گاه، به‌منزلۀ زیر‌مجموعه‌ای از سواحل جنوبی دریای خزر لازم است تا نقش عوامل اکولوژیکی و تأثیر آن‌ها بر پراکنش و تنوع گونه‌ای گیاهان بررسی شود. بدین منظور این پژوهش با هدف شناخت گیاهان ساحلی، زیستگاه‌ها، بررسی تأثیر عوامل محیطی (میزان شیب، جهت شیب و برخی فاکتورهای شیمیایی خاک) بر پوشش گیاهی و تعیین مهم‌ترین خصوصیات محیطی مؤثر بر استقرار آن‌ها به انجام رسید. ویژگی‌های زیستگاهی و محیطی، در طول سه ترانسکت با استفاده از تکنیک رده‌بندی TWINSPAN، آنالیز رسته‌بندی شیب غیر‌مستقیم DCA و آنالیز ANOVA یک‌طرفه ارزیابی شدند. نتایج حاصل از آنالیز رسته‌بندی DCA با انجام آزمون‌های دقیق آماری ارزیابی شد. در این پژوهش شش زیستگاه به همراه هشت گروه گونه‌ای اکولوژیک از 314 گونۀ گیاهی در سواحل ذخیره‌گاه زیست‌کرۀ میانکاله تشخیص داده شد. با توجه به آنالیزها، هدایت الکتریکی (EC) و اسیدیتۀ (pH) خاک به‌ترتیب مهم‌ترین عوامل تأثیر‌گذار بر استقرار پوشش گیاهی در زیستگاه‌های مختلف منطقه هستند.