ارزیابی کارایی شاخص‏های زیستی یگانه و چندگانۀ بزرگ بی‏مهرگان کفزی برای تعیین کیفیت آب (مطالعۀ موردی رودخانۀ جاجرود)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی -پژوهشکده علوم محیطی

2 دانشیار گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم‏ها، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار گروه آلاینده‏های محیط زیست، پژوهشکدۀ علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jne.2015.53944
چکیده

بزرگ بی‏مهرگان کفزی، شاخص‏های سودمندی برای ارزیابی تأثیرات آشفتگی‏ها بر حوضۀ آبخیز و رودخانه هستند زیرا آن‏ها بسیاری از فرایند‏های اکولوژیکی را در مقیاس حوضۀ آبخیز یکپارچه می‏کنند. در این پژوهش کاربرد شاخص‏های زیستی ماکروبنتوز یگانه و مولتی‏متریک برای ارزیابی زیستی رودخانۀ جاجرود بررسی شده است. به این منظور از شش ایستگاه مطالعاتی طی چهار فصل نمونه‏های آب و بزرگ بی‏مهرگان کفزی جمع‏آوری شد. نتایج نشان داد Chironomidae بیشترین فراوانی نسبی را در منطقۀ مطالعاتی دارد و شاخص‏های زیستی هیلسنهوف و BMWP/ASPT برای ارزیابی کیفیت آب رودخانۀ جاجرود مناسب‌اند. برای کاربرد شاخص‏های مولتی‏متریک نیاز است با توجه به شرایط جغرافیایی و فیزیکوشیمیایی رودخانه‏های ایران، سازگاری و کالیبراسیون لازم انجام گیرد. نتایج ترکیبی از شاخص‏های زیستی نشان داد ایستگاه‏های واقع در مناطق مسکونی نسبت به ایستگاه‏های بالادست آلودگی بیشتری دارند و کنترل و مدیریت منابع آلاینده برای حفاظت از منطقۀ مطالعه‌شده لازم است.