بررسی الگوهای توسعه در شهر ساری با استفاده از رهیافت اکولوژی سیمای سرزمین
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناسی ارشد منابع طبیعیـ محیط زیست، دانشگاه تهران
2 استادیار گروه منابع طبیعیـ محیط زیست، دانشگاه تهران
3 استادیار گروه منابع طبیعیـ محیط زیست، دانشگاه تهران
4 دانشیار گروه منابع طبیعیـ جنگلداری، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jne.2015.53945چکیده
توسعۀ شهرها یکی از پدیدههای مهم اقتصادی و اجتماعی است که تأثیرات بسیار زیادی بر عملکرد سامانههای اکولوژیکی به جا میگذارد. ازاینرو بررسی و تحلیل الگوهای رشد و توسعۀ شهرها با استفاده از فنون سنجش از دور، سامانۀ اطلاعات جغرافیایی و سنجههای سیمای سرزمین نقش مهمی در مدیریت و برنامهریزی شهرها و کاهش تخریب محیط زیست به عهده دارند. پژوهش حاضر نیز در این راستا به بررسی الگوهای رشد و توسعۀ شهر ساری و بخشهایی از پیرامون آن پرداخته است. بدین منظور با پردازش تصاویر چندزمانۀ لندست در سالهای 1371، 1377، 1381 و 1389، نقشههای کاربری/ پوشش زمین در منطقۀ مطالعهشده تهیه شد. سپس با استفاده از روش پس از طبقهبندی (رویهمگذاری نقشهها)، کاربرد مجموعهای از سنجههای سیمای سرزمین در سطح کلاس (شامل سنجههای PD، MPS، ED، LPI و ENN) و توسعۀ سنجۀ R (در محیط نرمافزار ArcGIS 9.3) در سطح لکه، به بررسی تغییرات کاربری سکونتگاهی و الگوهای توسعۀ آن پرداخته شد. نتایج حاصل از این پژوهش نمایانگر توسعۀ کاربری سکونتگاهی در منطقۀ مطالعهشده در سالهای اخیر است که با رشد لکههای قدیمی توسعهیافته (افزایش مقادیر MPS، ED و LPI و کاهش P و ENN)، کاهش الگوی رشد درونی کاهش و در پی آن افزایش الگوی رشد بیرونی همراه بوده است.