مواجهه با عدمقطعیت در مدیریت سیستمهای آبی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استادیار مهندسی سیستم و خدمات، دانشگاه صنعتی دلفت، دلفت، هلند.
doi
چکیده
مدیریت سیستمهای آبی در محیطی پویا و دارای عدمقطعیت بالا به امری چالشبرانگیز تبدیل شده است. عدمقطعیتهای متعدد این سیستمها، سیاستگذاری، مدیریت و برنامهریزی صحیح آنها را به امری دشوار تبدیل کرده است. رویکردهای فنی به تنهایی توانایی لحاظ کردن عدمقطعیتهای عمیق در مدیریت سیستمهای آبی را دارا نیستند. عدمقطعیت عمیق، به سادگی قابل مرتفع کردن نیست؛ زیرا مربوط به سطوح بالای حکمرانی و سیاستگذاری است و به عبارت دیگر افراد مسئول، اجماع نظری کمی بر روی مؤلفههای مختلف سیستم دارند. بر این اساس در مدیریت سیستمهای آبی ضروری است رویکردی اتخاذ شود که توانایی درنظر گرفتن عدمقطعیتهای مختلف را داشته باشد. هدف از این مقاله، تبیین و تحلیل چهار رویکرد تابآوری، استواری، انعطافپذیری و سازگاری در مواجهه و مدیریت عدمقطعیتهای عمیق و بررسی کاربرد آنها در سیستمهای درهمتنیده آبی است. دراین مقاله با استفاده از روش توصیفی- تطبیقی و با جمعآوری اطلاعات از منابع کتابخانهای به گردآوری ویژگیهای رویکردهای مذکور و مقایسه آنها با یکدیگر پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن بود که رویکرد سازگاری در مقایسه با سایر رویکردها، توانایی مناسبتری برای استفاده در حکمرانی و مدیریت سیستمهای آبی با هدف تطبیق یافتن خودجوش با تغییرات و همچنین توانایی حفظ مسیر اصلی سیستم را دارا است. همچنین، باید به این نکته توجه داشت که نتایج کسب شده به معنای این نیست که سایر رویکردها در مدیریت سیستمهای آبی کارآیی ندارند. سایر رویکردها نیز با توجه به ویژگیهای ذاتی آنها میتوانند در مدیریت بخشهای مختلف سیستمهای آبی بکار گرفته شوند.