فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این پژوهش، مقایسۀ میزان جذب فلز سنگین Cd در بافت کبد ماهی اندمیک Aphanius sophiae در دو محیط آب شور منطقۀ اشتهارد کرج و آب شیرین در شرایط آزمایشگاهی، بررسی رابطۀ طول و تجمع کادمیوم در کبد، تعیین اثر متقابل شوری و غلظت‏های متفاوتCd در میزان جذب است. نمونه‌برداری به روش تصادفی از رودخانۀ اشتهارد در فصل بهار و تابستان 1390 انجام شد. پس از 18 روز نگهداری و تغذیه در 4 تانک آکواریومی با غلظت‏های 0 ،5 ،10 و ppm 20 کادمیوم، از ماهی‏ها نمونه‏برداری انجام شد. پس از بیومتری و تعیین جنسیت، بافت کبد ماهی‏ها جدا و با روش هضم اسیدی‌تر حل شدند و برای اندازه‏گیری مقادیر فلزات نیز از دستگاه ICPOES استفاده شد. در آنالیز نمونه‏های گرفته‌شده از تانک‏های آکواریومی حاوی آب شور 24‌درصد از نمونه‏ها نر و 76‌درصد ماده بودند و در آب شیرین 35‌درصد از نمونه‏ها نر و 65‌درصد ماده بودند. متوسط طول ماهی‏ها در آب شور 3/0± 4/3 و در آب شیرین 17/0±77/2 بود. درصد تلفات پس از قرار‌گرفتن ماهی‏ها در آکواریم‏های حاوی آب شیرین 56‌درصد بود و در آب شور تلفات در طول دورۀ آزمایش مشاهده نشد. آنالیز رگرسیون، رابطه‏ای بین غلظت کادمیوم در کبد و طول بدن و سن ماهی در آب شور و شیرین نشان نداد. به‌طور‌کلی، تجمع فلز کادمیوم در کبد در آب شیرین 47/1 برابر میزان تجمع در آب شور بود. برای بررسی اختلاف تجمع Cd در دو محیط آب شیرین و شور آزمون T-test انجام شد، نتایج نشان‌دهندۀ معنا‏دار نبودن اختلاف غلظت Cd در دو محیط بود. اثر دو محیط با استفاده از آنالیز Split plot در قالب طرح کاملاً تصادفی و آزمون دانکن بررسی شد. جدول تجزیۀ واریانس نشان داد که بین کادمیوم و شوری اثر متقابل وجود ندارد. در بررسی روند تجمع کادمیوم با افزایش غلظت در آب شور و شیرین نشان داد در تمامی غلظت‏ها (به‌جز 20 آب شیرین) با افزایش غلظت کادمیوم تجمع نیز افزایش می‏یابد.