ارزیابی تخریب تا پایداری بوم سازگان جنگل شهری (مطالعۀ موردی: پهن برگان پارک جنگلی سرخه حصار)
نویسندگان
1 دکتری جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 استاد گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران
4 استادیار پژوهشگاه فضایی، سازمان فضایی ایران
doi
10.22059/jne.2014.53067چکیده
با توجه به وجود عوامل متفاوت و پیچیدگی اثرگذاری آنها بر سلامت و پایداری جنگلهای شهری، این پژوهش تلاش کرده است با تفکیک مشخصههای اثرگذار در یک اکوسیستم و تقسیمبندی اکوسیستم جنگلی دستکاشت سرخهحصار به واحدهای همگن از لحاظ عوامل طبیعی (شیب، جهت، ارتفاع، عمق خاک، سیستم کاشت خالص و آمیخته) و عوامل انسانی (میزان آبیاری و شدت تفرج)، اثر آنها بر پایداری اکوسیستم را بررسی کند. کمّیت و کیفیت پهنبرگان پارک شامل زبانگنجشک، ارغوان، چنار و اقاقیا، مطالعه شد. معیارهای سنجش واحدهای همگن در این بررسی ارتفاع، رویهزمینی، قطر تاج، تقارن تاج، شادابی درختان، تراکم پوشش علفی و درجۀ تاجپوشش بودند. نتایج تحلیلها نشان داد که مجموعهای از عوامل بر سلامت و پایداری رویشگاه اثرگذار است، درحالیکه که سیستم کاشت خالص و آمیخته، شیب و عمق خاک جزء فاکتورهای مهم محدودکنندهاند. درحقیقت با کاهش عمق خاک و افزایش شیب و قرارگیری آن در آستانه بیشتر از 15درصد، با اختصاص عرصۀ بهکاربری تفرج متمرکز، رویشگاه بهشدت به سوی ناپایدارشدن پیش خواهد رفت. درعینحال بررسیها نشان دادند گونۀ ارغوان در شرایط مشابه، پایدارتر از سه گونۀ اقاقیا، چنار و زبانگنجشک عمل کرده است.