پایش تغییرات پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‏شدۀ جنگلی هلن و دلایل آن براساس تحلیل دو‏زمانه NDVI

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 کارشناس ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد‌

doi
10.22059/jne.2014.53068
چکیده

این مطالعه با هدف کاربرد تحلیل دو‏زمانۀ شاخص NDVI، استخراج‌شده از تصاویر چند‏طیفی سنجندۀ TM ماهوارۀ لندست 5 در پایش تغییرات پوشش گیاهی منطقۀ حفاظت‏شدۀ جنگلی هلن در استان چهارمحال و بختیاری و دلایل آن انجام شده است. به این منظور ابتدا بخش‌های جنگلی با تراکم متوسط و کم از نقشۀ کاربری منطقه جداسازی شدند. سپس عملیات پیش‏پردازش شامل تصحیحات رادیومتری بر روی تصاویر سنجندۀ TM مربوط به سال‏های 1990 و 2009 از منطقه انجام شد. برای بررسی وضعیت شاخص NDVI، اطلاعات باند‏های چهارم و دوم از هر دو تصویر، استخراج و سپس میزان تغییر تراکم پوشش گیاهی با استفاده از این شاخص‏ محاسبه شد. نتایج نشان داد که میزان تراکم پوشش گیاهی از سال 1990 تا 2009 در 4/12‌درصد از کل منطقه افزایش داشته است که 5/7‌درصد در بخش جنگلی با تراکم متوسط و 9/4‌درصد در بخش جنگلی با تراکم کم بوده است. همچنین در 63/0‌درصد از کل منطقه تراکم پوشش گیاهی کاهش یافته است که 17/0‌درصد مربوط به بخش جنگلی با تراکم متوسط و 46/0‌درصد مربوط به بخش جنگلی با تراکم کم بوده است. با در نظر گرفتن میانگین دمای بلند‏مدت و بارندگی زمستانه در این دو مقطع زمانی، افزایش تراکم پوشش گیاهی را می‏توان علاوه بر افزایش میانگین بارندگی زمستانه و دمای بلند‏مدت سالانه، مدیون تغییر عنوان آن به منطقۀ حفاظت‏شده و جلوگیری از بهره‌برداری و تخریب این بوم‌سازگان خصوصاً در بخش کوهستانی و مرتفع دانست. همچنین کاهش تراکم پوشش گیاهی در بخش‏های کم‏ارتفاع مشکلی است که نباید نادیده گرفته شود.