ارزیابی تأثیرات آلودگی صوتی ناشی از ترافیک جادهای بر جامعۀ پرندگان در پارک ملی گلستان
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکدۀ محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
2 استادیار، دانشکدۀ محیطزیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
3 کارشناس ارشد، دانشکدۀ محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
doi
10.22059/jne.2014.53072چکیده
تنوع زیستی بهدلیل فعالیتهای انسانی با سرعت فزایندهای در حال از بین رفتن است. یکی از تهدیدهای عمدۀ تنوع زیستی، توسعۀ زیرساختها و ازجمله جادههاست. جادهها تأثیرات بومشناختی مهمی روی پرندگان میگذارند. از اینرو، کاهش تراکم پرندگان در مجاورت جادههای پرترافیک به یک مشاهده نسبتاً معمول تبدیل شده است. این کاهش در تراکم گونهها بر اثر کاهش کیفیت زیستگاه بهدلیل آلودگی صدای ترافیک است. در پژوهش حاضر شاخصهای تنوع گونهای و همبستگی پرندگان با متغیرهای محیط زیستی و نیز تراز صدا با استفاده از روش نمونهبرداری سیستماتیکـ تصادفی در جادۀ پارک ملی گلستان مطالعه شد. ایستگاههای نمونهبرداری در 76 نقطه در فواصل مختلف از جادۀ پارک ملی انتخاب شدند. برای تعیین همباشی جامعۀ پرندگان با متغیرهای محیط زیستی از تحلیل فزاینده استفاده شد. مشخص شد که متوسط تراز صوت، عرض مؤثر جاده، تعداد خودروها و تعداد بوقزدن خودروها تنوع گونهای و توزیع پرندگان را در منطقۀ مطالعهشده تحتتأثیر قرار میدهد. جامعۀ پرندگان متشکل از برخی گونهها نظیر انواع دارکوب، کمرکلی، سینهسرخ، سهره و توکا حساسترین گروه نسبت به تراز صوت موجود در جادۀ پارک ملی گلستان بودند. در مقابل، عقاب طلایی تأثیرپذیری کمتری از آثار سوء مجاورت با جاده از خود نشان داد.
