پایش تغییرات مکانی- زمانی آلبدوی سطح دریاچه ارومیه با استفاده از داده های سنجنده MODIS

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس.

2 استادیار گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس.

doi
چکیده

آلبدوی طول موج کوتاه سطح یکی از مهم­ترین عوامل تأثیرگذار بر روی بیلان انرژی دریاچه­ها است. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات مکانی- زمانی آلبدوی طول موج کوتاه در محدوده­ مرز کلی دریاچه ارومیه انجام شد. برای این منظور ابتدا مرز پهنه­های آبی، نمکی و نواحی بایر استخراج شده و سپس سری زمانی ماهانه آلبدو با استفاده از محصول آلبدوی سنجنده MODIS (MCD43A3) بررسی گردید. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که داده­های MODIS، آلبدو را کمتر از مقادیر مشاهداتی برآورد می­کند. همچنین، با کاهش تراز دریاچه طی بازه سال­های 2008 الی 2017 نسبت به دهه قبل از آن، مقدار آلبدوی سطح (تا %150) افزایش یافته است که می­تواند منجر به کاهش دمای سطح آب، تبخیر و ظرفیت نگهداشت حرارتی دریاچه شده و در نتیجه نقش دریاچه در تعدیل و تنظیم میکرو اقلیم منطقه را کاهش دهد. علیرغم افزایش سطح خاک بایر و نمک طی این دوره، آلبدوی این محدوده­ها بدون روند و نسبتا ثابت بوده است. نتایج این پژوهش حاکی از عدم کارآیی مناسب داده­های محصول آلبدوی سطح (MCD43A3 v.6) در پایش آلبدوی دریاچه ارومیه است و می­تواند به بهبود عملکرد محصولات آلبدوی سنجنده MODIS در نسخه­های بعدی کمک کند.