نا/الهیات: تأکیدی بر گریزناپذیری الهیات

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه زنجان

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه زنجان

doi
چکیده

دوران نشانه اساساً دورانی الهیاتی است: هر نظامی که مبتنی بر یک مفهوم اساسی باشد، مفهومی که گردش نشانه‌ها را شکل می‌دهد، از اساس الهیاتی است. این مفهومِ محوری، در هر اندیشه نامی به خود گرفته: واقعیت، جوهر، هستی، حقیقت، خدا، لوگوس، عقل، غایت و... در این نظام(های) لوگوس‌محور، زنجیره‌ی دال‌ها معناداری و ثباتِ خود را از این مدلول استعلایی می‌گیرند. دریدا با خوانش واسازانه‌اش نشان داد که هیچ مدلولی نمی‌تواند از زنجیره‌ی دلالی بیرون افتاده و زبان را کران‌مند کند. این ایده‌ی انقلابی به فروپاشی نظامِ سلسله‌مراتبی تقابل‌های دلالی و درنتیجه هم‌رتبه و هم‌بودشدنِ دال‌ها می‌انجامد. با زدایشِ تقابل‌ها و هم‌مرتبه دانستن دال‌ها، منطق تفاوط ظهور می‌کند. در این منطق سخن از مرگ خدا گفتن یاوه است؛ هیچ مرگی در کار نیست، و نیز هیچ زنده شدنی. ما همواره در میانه‌ی یک بازی دائمی هستیم. کلمه(لوگوس)، دائماً زدوده و در عینِ حال نگاشته و بازنگاشته می‌شود. نا/الهیات، بطلان ادعای پایان الهیات است؛ نا/نظامِ نوینی است برای آنان که در مرزها می‌زیند.