ارزیابی تأثیر بافت خاک و فواصل انتقال بر میزان انتشارپذیری مادة ردیاب پایدار با استفاده از مدل‏های انتقال املاح

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان

doi
10.22059/jne.2014.53073
چکیده

تعیین بهترین روش محاسبۀ مقدار انتشار‏پذیری، برای اطمینان از صحت داده‏های محاسبه‏شده بسیار حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش، مطالعۀ تأثیر فواصل انتقال بر میزان انتشارپذیری مادۀ ردیاب پایدار NaCl در خاک‏های با بافت متفاوت با استفاده از چند مدل متفاوت انتقال املاح شامل روش بریگهام، فرید‏ـ کامبرنوس و حل معادلة جابه‏جایی‏ـ انتشار با کاربرد روش معکوس CXTFIT است. دو نوع ماسه (ماسۀ بادی و ماسۀ با بافت متوسط) با 4 نوع ترکیب بافت متفاوت در 3 ستون خاک با طول‏های 25، 40 و 55 سانتی‏متر استفاده شد. ردیاب پایدار NaCl با غلظت ثابت 47/3 میلی‏زیمنس بر سانتی‏متر تحت رژیم جریان ماندگار یک بعدی از بالای ستون خاک به داخل آن هدایت شد. نتایج به‏دست‏آمده نشان داد که با افزایش فاصلۀ انتقال در هر بافت خاک، مقدار انتشار‏پذیری افزایش می‏یابد و همچنین مقادیر ضریب انتشار‏پذیری (α) به‏دست‏آمده جدا از نوع روش محاسبه برای بافت‏های مرکب بیشتر از بافت‏های همگن و دانه‏دانه‏ای است. همچنین با کم‏شدن طول نمونۀ مدل بریگهام و با افزایش طول نمونه مدل مبتنی بر کد CXTFIT نتایج مطلوب‏تری را ارائه می‏دهند. در تمام حالات، نتایج حاصل از مدل فرید‏ـ‏ کامبرنوس تفاوت قابل‏ملاحظه‏ای با دو مدل دیگر داشت.