تعیین‌ شکنند‌‌گی پریدوتیت‌ها با ‌استفاده از خصوصیات فیزیکی و مکانیکی (مطالعه موردی: هرسین، استان کرمانشاه)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

doi
10.22084/nfag.2018.16011.1302
چکیده

پارامترهای مقاومتی سنگ علی‌الخصوص شکنندگی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های کنترل کننده رفتار ماده سنگ است. شکنندگی تابعی از مقاومت است که نشان‌دهنده استحکام سنگ در مقابل تغییر شکل در محدوده الاستیک می­باشد. آسیب سنگ تا حد زیادی تابع خواص سنگ می‌باشد. با توجه‌ به این که شکنندگی در پروژه‌های مهندسی سنگ اهمیت به سزایی دارد و روش‌های مستقیم برای اندازه‌گیری شکنندگی استاندارد نشده‌اند. در این پژوهش با استفاده از آزمون سرعت موج p، دانسیته خشک، جذب آب، آزمون چکش‌اشمیت، بار نقطه‌ای و همین‌طور مقاومت فشاری تک‌محوری و کشش برزیلی بر روی ۱۰ بلوک از پریدوتیت‌های واقع در هرسین، استان کرمانشاه، ضمن تعیین مفاهیم شکنندگی ارتباط پارامترهای شکنندگی با خصوصیات فیزیکی و مکانیکی تعیین گردیده است. براساس نتایج بدست آمده، رابطه منطقی و قابل قبولی بین دانسیته خشک و آزمایش سرعت صوت با شکنندگی سنگ وجود ندارد. بیش­ترین انطباق بین آزمایش درصد جذب آب، آزمایش چکش‌اشمیت و آزمایش بار نقطه‌ای به ترتیب با مقادیر شاخص شکنندگی BI، BI و B3 می­باشد. که میزان همبستگی این شاخص­ها به ترتیب ۰/۷۶(r) ، (r) ۰/۷۹و (r)۰/۹۸ می­باشد. در واقع خصوصیات مکانیکی این سنگ­ها نسبت به خصوصیات فیزیکی انطباق بیش­تری را با شاخص شکنندگی نشان می‌دهد.