بهرهبرداری هماهنگ از حوضچههای تعدیل سیلاب شهری با کنترل بهینهی دریچهها با استفاده از الگوریتم جستجوی هارمونی (مطالعهی موردی: شبکه زهکشی حوضه آبریز شرق تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیطزیست، دانشگاه شهید بهشتی.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده عمران و محیطزیست، دانشگاه تربیت مدرس.
3 استاد گروه سازه های هیدرولیکی، دانشکده عمران و محیطزیست، دانشگاه تربیت مدرس.
doi
چکیده
با رشد جمعیت، توسعه شهرنشینی و افزایش نیازهای جوامع، امروزه مدیریت منابع آب بیش از گذشته مورد توجه گرفته است. مدیریت حوضه آبریز شهری با کنترل و هدایت رواناب، به منظور کاهش دبی اوج رواناب و کاهش حجم آبگرفتگی انجام میشود. احداث حوضچههای تعدیل سیلاب در سیستمهای جمعآوری رواناب شهری موجب تأخیر در زمان وقوع دبی اوج و کاهش دبی اوج رواناب میگردد. عملکرد این حوضچهها، نه تنها به ابعاد آنها و سازههای ورودی و خروجیشان، بلکه به نحوهی بهرهبرداری از این سازهها نیز وابسته است و میتواند در میزان راندمان و کارایی آنها در کنترل سیلاب شبکه زهکشی شهری مؤثر واقع شود. در این تحقیق، بهرهبرداری هماهنگ از حوضچههای تعدیل سیلاب شبکه زهکشی شرق تهران، با استخراج منحنیهای کنترل بهینهی دریچهها مورد توجه قرار گرفته است. برای این منظور از الگوریتم جستجوی هارمونی (HS) در ترکیب با مدل هیدرولوژیکی- هیدرولیکی SWMM برای استخراج منحنیهای کنترل بهینهی دریچههای سازههای ورودی و خروجی حوضچهها، با هدف حداقلسازی حجم سیلاب مازاد بر ظرفیت شبکه استفاده شده است. نتایج برای 5 رویداد بارش بزرگ در ایستگاه بارانسنجی نیاوران نشان میدهد که بهرهبرداری بهینهی هماهنگ از این حوضچهها باعث بهبود سطح عملکرد حوضچهها در مقایسه با روش فعلی بهرهبرداری شده است، بطوریکه رویکرد پیشنهادی برای رویدادهای بزرگ بارش مورد بررسی به طور متوسط حدود 62 درصد سیلاب مازاد بر ظرفیت شبکه زهکشی را کاهش داده است.
