بررسی روند تغییرات کمّی فضای سبز کلان‌شهر کرج با استفاده از داده‏های سنجش از دور و سنجه‏های سیمای سرزمین

نویسندگان

1 کارشناس ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه سنجش از دور و GIS، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استادیار گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 مدرس دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات

doi
10.22059/jne.2014.52731
چکیده

با گسترش شهرها و رشد جمعیت همراه با افزایش آلودگی محیط زیست بر اثر فعالیت‌های انسانی، تغیرات غیر‌اصولی در پوشش گیاهی و فضای سبز ایجاد شده است. در توسعۀ پایدار اراضی، مدیریت تغییر کاربری اراضی عامل مهمی به شمار می‌آید. سنجش از دور می‌تواند منبع مناسبی برای تهیۀ داده‌ها به‌منظور تهیۀ نقشۀ انواع پوشش اراضی همچنین پایش محیط زیست باشد. در این پژوهش که هدف بررسی روند تغییرات فضای سبز کلان‌شهر کرج است با استفاده از داده‌های سنجش از دور شامل عکس‌های هوایی و تصاویر ماهواره‌ای IRS-P5 و IRS-P6 نقشه‌های کاربری اراضی مربوط به سال‌های 1335‌ـ 1368 و 1390 تهیه شده‌اند. برای استفاده از تصاویر ماهواره‌ای ابتدا در مرحلۀ آماده‌سازی تصویر تصحیحات هندسی اعمال شده و طبقه‌بندی تصویر به روش حداقل فاصله (Minimum Distance) انجام شده است. در‌نهایت با استفاده از شاخص‏های CA، PLAND، PD، LSI و SHAPE-MN وضعیت فضای سبز بررسی شده است. براساس نتایج به‌دست‌آمدۀ سرانۀ فضای سبز از 558 متر‌مربع در سال 1335 به 25 متر‌مربع کاهش پیدا کرده است. بررسی فضای سبز به تفکیک در مناطق 11 گانۀ شهر کرج بیانگر توزیع‌نشدن یکنواخت فضای سبز در سطح شهر است. به‌طوری‌که مناطق 5، 8 و 9 کمترین فضای سبز را بین مناطق 11 گانۀ شهر کرج دارند.