بازتعریف مؤلفههای امنیت آبی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت منابع آب
2 استادیار گروه مهندسی و مدیریت آب، دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
اهمیت سیاستگذاری در حوزه «امنیت آبی» از یک سو و درهمتنیدگی امنیت انسانی و آبی از سویی دیگر، سبب شده است که درک و شناختِ جامع و صحیح از مفهوم «امنیت آب» بهعنوان اولین و یکی از مهمترین مراحل فرآیند سیاستگذاری آبی از ضرورت جدی برخوردار گردد. تاکنون عمده تحلیلهای صورت گرفته مربوط به امنیت آب و سیاستگذاریِ کلان در این حوزه، تنها به تدوین شاخصهای عینی محدود شدهاند. برای پاسخ به این ضرورت، این مقاله تلاش دارد با مرور مطالعات صورت گرفته در حوزه امنیت و با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و استناد به منابع کتابخانهای به بازتعریف مؤلفههای امنیت آبی و جهتدهیِ صحیحِ به سیاستگذاری در این حوزه بپردازد. نتایج این مطالعه نشان میدهند که نیل به امنیت آبی در گرو لحاظ ابعاد اجتماعی-سیاسی-فرابخشی در کنار ابعاد عینی در سیاستگذاری آب است و تبیین مؤلفههای امنیت آبی، نیازمند شناخت و درک توأمان ماهیت مفهوم «امنیت» و ذات منابع «آب» است. بر این اساس، مقالۀ حاضر به بازتعریف مؤلفههای امنیت آب با مد نظر قرار دادن 1) هویتهای برسازنده و شکلدهنده به مناسبات آبی، 2) خواستهها، داشتهها و ضریب ایدئولوژی ذیمدخلان، 3) فرآیند امنیتیسازی یا امنیتیزدایی شدنِ طرحها و اقدامات آبی برای جلوگیری از سیاسی شدن آنها و 4) همبست آب-غذا-انرژی میپردازد.
