بررسی کیفیت آب زیرزمینی آبخوان گتوند با تأکید بر غلظت نیترات
نویسندگان
1 دانش آموخته هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.
2 دانشگاه شهید چمران هواز
3 استاد گروه زمینشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز
doi
چکیده
آبخوان گتوند یکی از آبخوانهایی است که از منابع آب آن، عمدتاً برای مصارف کشاورزی بهرهبرداری میشود. برای بررسی کیفیت آب این آبخوان با تأکید بر آلودگی نیتراته، در خرداد ماه سال آبی 99-1398 از یازده حلقه چاه نمونهبرداری انجام شد. پارامترهای صحرایی (دما، pH و EC) اندازهگیری و غـلظــت عنـاصـر عمده (Ca2+،Mg2+،Na+ ،K+ ، -Cl،-SO42، -CO32 و -HCO3) و نیترات نیز مورد سنجش شیمیایی قرار گرفت. توزیع مکانی یون نیترات، تقریباً از جهت جریان آب زیرزمینی آبخوان گتوند تبعیت نموده و از ابتدای جهت جریان در بخشهای شمالی و غربی به سمت انتهای جهت جریان در شرق و جنوب شرقی روند کاهشی را نشان داده است. نسبتهای یونی (-NO3-/CL)، (-K+/CL) و (-SO42-/CL) نشان دادند که افزایش یون کلرید و سولفات به غیر از عامل طبیعی زمینزاد، ناشی از فعالیتهای انسانی میباشد. در تحلیل آماری مؤلفههای اصلی، عامل اول 47/7 درصد و عامل دوم 32/2 درصد از کل تغییرات را نشان دادهاند. تیپ غالب آب زیرزمینی سولفات- کلسیک است. به طور کلی تغییرات غلظت یون نیترات در آب زیرزمینی آبخوان گتوند متأثر از اندازه ذرات خاک موجود در منطقه، عمق آب زیرزمینی، شبکه آبیاری و زهکشی، نشت فاضلاب خانگی و استفاده از کودهای شیمیایی بوده است.