بررسی کیفیت آب زیرزمینی آبخوان گتوند با تأکید بر غلظت نیترات

نویسندگان

1 دانش آموخته هیدروژئولوژی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 دانشگاه شهید چمران هواز

3 استاد گروه زمین‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

آبخوان گتوند یکی از آبخوان‌­هایی است که از منابع آب آن، عمدتاً برای مصارف کشاورزی بهره‎برداری می‎شود. برای بررسی کیفیت آب این آبخوان با تأکید بر آلودگی نیتراته، در خرداد ماه سال آبی 99-1398 از یازده حلقه چاه نمونه‌برداری انجام شد. پارامتر­های صحرایی (دما، pH و EC) اندازه‌­گیری و غـلظــت عنـاصـر عمده (Ca2+،Mg2+،Na+ ،K+ ، -Cl،-SO42، -CO32 و -HCO3) و نیترات نیز مورد سنجش شیمیایی قرار گرفت. توزیع مکانی یون نیترات، تقریباً از جهت جریان آب زیرزمینی آبخوان گتوند تبعیت نموده و از ابتدای جهت جریان در بخش‌­های شمالی و غربی به سمت انتهای جهت جریان در شرق و جنوب شرقی روند کاهشی را نشان داده است. نسبت­های یونی (-NO3-/CL)، (-K+/CL) و (-SO42-/CL) نشان دادند که افزایش یون کلرید و سولفات به غیر از عامل طبیعی زمین‌­زاد، ناشی از فعالیت­های انسانی می­‌باشد. در تحلیل آماری مؤلفه­‌های اصلی، عامل اول 47/7 درصد و عامل دوم 32/2 درصد از کل تغییرات را نشان داده­‌اند. تیپ غالب آب زیرزمینی سولفات- کلسیک است. به طور کلی تغییرات غلظت یون نیترات در آب زیرزمینی آبخوان گتوند متأثر از اندازه ذرات خاک موجود در منطقه، عمق آب زیرزمینی، شبکه­ آبیاری و زهکشی، نشت فاضلاب خانگی و استفاده از کودهای شیمیایی بوده است.