فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اقدامات آبخیزداری و سیاست‌های توسعه‌ای آن از جمله موارد مهم در اسناد بالادستی بخش آب و محیط‌زیست محسوب می‌گردد. در توسعه چنین اقداماتی توجه به اصل مدیریت یکپارچه منابع آب ضروری است. ارزیابی اثربخشی این اقدامات بر بیلان آبی حوضه‌ آبریز موضوع این مطالعه است. مطالعه حاضر تلاش دارد تا با استفاده از رویکرد شبیه‌سازی جامع این اقدامات، ضمن ارزیابی آنها، به بررسی کارایی و اثرات جانبی آن‌ها بپردازد. بدین منظور حوضه آبریز وردیج-واریش و اقدامات آبخیزداری انجام شده توسط پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری در منطقه ورکباد این حوضه با استفاده از مدل SWAT شبیه‌سازی شد . مدل برای دوره 2017 تا 2018 مورد واسنجی و اعتبارسنجی قرار گرفت. که برای دوره واسنجی مقادیر R2 و ضریب NS برابر با 0/85 و 0/7 و برای دوره اعتبارسنجی برابر با 0/89 و 0/63 می‌باشد. نتایج نشان داد که همه‌ی اقدامات تأثیر مناسبی در راستای حفظ منابع آبی و خاکی دارند و متناسب با اهداف مربوطه می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. اقدام بیولوژیک بذرکاری در افزایش رطوبت خاک در منطقه غیر اشباع (60 درصد) و نهال‌کاری در کاهش رواناب حوضه (36 درصد) مؤثر بود. این دو اقدام همراه با عملیات بیومکانیکی در افزایش و یا کاهش مؤلفه‌های بیلان آبی تاثیرگذارتر خواهد بود. به گونه‌ای که افزایش تبخیر و تعرق به میزان 11/5 درصد در بذرکاری با تلفیق با کنتور فارو به 1/5 درصد تلقیق می باید. همچنین با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند معیاره اقدام بذرکاری به عنوان بهترین شیوه‌ی مدیریتی درحوضه آبریز وردیج - واریش انتخاب شد.