فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به افت شدید سطح ایستابی چاه‌های پیزومتری در سال‌های اخیر، هدف از مطالعه حاضر بررسی روند و پیچیدگی فرایندهای هیدرواقلیمی و پوشش‌گیاهی در حوضه آبریز زیلبیرچای، آذربایجانشرقی می‌باشد. بدین‌منظور ابتدا سطح ایستابی چاه‌های موجود در منطقه برای 18 سال به‌صورت سالانه، داده‌های دبی، بارش، دما و پوشش گیاهی برای 30 سال به‌صورت ماهانه و سالانه با استفاده از روش من-کندال روندیابی گردید؛ سپس با استفاده از تحلیل موجک مادر db2 متغیرها در سه بازه 10 ساله و در پنج سطح زمانی تجزیه‌ و آنتروپی آن‌ها محاسبه گردید. نتایج نشان‌دهنده روند معنی‌داری کاهشی سطح ایستابی آب‌های زیرزمینی و دبی است. همچنین برای داده‌های بارش و پوشش‌گیاهی روند معنی‌داری چشمگیری مشاهده نگردید ولی برای متغیر دما روند معنی‌داری افزایشی در اکثر ماه‌ها وجود دارد. از طرفی تغییرات پیچیدگی متغیر دما (حدود 2 درصد رشد) چندان چشمگیر نبود ولی متغیر بارش با کاهش نوسانات در طول دوره همراه بود (حدود 20 درصد) و علاوه بر کاهش مقدار میانگین، الگوی نوسانات آن نیز در حال تغییر است و بر کاهش پیچیدگی دبی (17 درصد) و سطح آب زیرزمینی (13 درصد) تأثیر گذاشته‌است. همچنین افزایش پوشش‌گیاهی هم‌زمان با افزایش دما از طریق افزایش تبخیر- تعرق و از سوی دیگر کاهش دبی و بارش در منطقه باعث افزایش بهره‌برداری از چاه‌ها و کاهش سطح ایستابی آن‌ها شده‌است. بنابراین در نظر گرفتن روابط پیچیده و اثرات هم افزای عوامل طبیعی و انسانی بر منابع آب در کنار هم می‌تواند مدیران را در تصمیم‌گیری بهینه و کارآمد یاری کند.