لوازم پنجگانه سلوک در آینه آیات و روایات و ادبیات عرفانی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران

doi
چکیده

از ویژگیهای مهم انسانهای رشد یافته و طالبان کمال و وصال، سلوک الی الله است و این جز با علم به لوازم سلوک و عمل به آن تحقق نیابد. با جستجو در آیات و روایات و آنچه دانایان و راهیان این راه درباره آداب و لوازم سلوک گفته یا نوشته‌اند درمی‌یابیم لوازم اصلی سلوک بعد از ذکر بسیار، صمت (خاموشی) و جوع (گرسنگی) و سهر (شب زنده داری) و عزلت (کناره گیری از غیر حق) است، و ما از آن در این مقال به لوازم پنچگانه سلوک تعبیر نموده و با استناد به آیات و روایات نورانی و اشعار و اقوال عرفانی به شرح و آن پرداخته‌ایم. و چکیده سخن این آیه نورانی است که «و استَعینُوا بالصّبرِ و الصّلوةِ و انّها لَکبیرةٌ الاّ علی الخاشعین» (بقره/45).